Ирландия криптовалюта соҳасида назоратни кучайтирмоқда: Молиявий хатарлар диққат марказида

Ирландия ҳукумати рақамли активлар билан боғлиқ молиявий жиноятларга қарши курашиш мақсадида криптовалюта соҳасида янги хавфсизлик чораларини жорий этишни режалаштирмоқда. Расмий Дублин пул ювиш ва терроризмни молиялаштиришга қарши қаратилган халқаро стандартларни 2027-йилнинг иккинчи ярмига қадар тўлиқ татбиқ этишни ўзининг устувор вазифаси деб белгилади. Бу қадам мамлакат молия тизимини замонавий кибер-таҳдидлардан ҳимоя қилиш йўлидаги муҳим стратегик босқич сифатида кўрилмоқда. Бу ҳақда Cointelegraph.com хабар беради.

Ирландия Молия вазирлиги томонидан эълон қилинган миллий хавф-хатарларни баҳолаш ҳисоботига кўра, крипто активлар жиноий даромадларни легаллаштириш борасида “жуда жиддий” хавф туғдирмоқда. Сўнгги етти йил ичида илк бор ўтказилган ушбу таҳлил шуни кўрсатдики, рақамли валюталар ёрдамида амалга оширилган фирибгарлик ҳолатлари ва ноқонуний пул ўтказмалари бўйича жиноий ишлар сони сезиларли даражада ошган. Жиноий гуруҳлар учун транзакцияларнинг анонимлиги ва тезкорлиги асосий жалб қилувчи омил бўлиб қолмоқда.

Санкцияларни четлаб ўтиш ва коррупция хавфи

Ҳисоботда қайд этилишича, Bitcoin ва бошқа криптовалюталар нафақат анъанавий жиноятлар, балки халқаро санкцияларни четлаб ўтиш учун ҳам қулай воситага айланиши мумкин. Шунингдек, рақамли активларнинг солиқ интизомига салбий таъсири ва давлат амалдорларини пора эвазига сотиб олишда қўлланилиши эҳтимоли ҳукуматни жиддий ташвишга солмоқда. Айниқса, марказлашмаган молия (DeFi) тизимларининг тартибга солинмагани назорат органлари учун қўшимча қийинчиликлар туғдирмоқда.

Ҳозирги вақтда Ирландияда крипто саноатини тартибга солувчи қонунчилик базаси Европа Иттифоқи ёки АҚШдаги каби мукаммал эмас. Ваҳоланки, мамлакат аҳолиси орасида рақамли активларга бўлган қизиқиш юқори даражада сақланиб қолмоқда. Ирландия Марказий банки маълумотларига кўра, мамлакат аҳолисининг қарийб 10 фоизи криптовалюталарга инвестиция киритган. Бу кўрсаткич минтақадаги бошқа давлатларга қараганда анча юқори ҳисобланади.

Йирик жарималар ва қатъий чекловлар

Назоратнинг кучайтирилаётгани амалий чораларда ҳам ўз аксини топмоқда. Масалан, 2025-йил ноябрь ойида Ирландия Марказий банки Coinbase Эуропе Limited компаниясини пул ювишга қарши кураш қоидаларини бузгани учун 24 миллион доллар миқдорида жаримага тортган эди. Компания транзакцияларни мониторинг қилиш тизимидаги носозликлар ҳақида ўз вақтида хабар бермаганликда айбланган.

Сиёсий соҳада ҳам чекловлар ўрнатилган. 2022-йилдан буён Ирландиядаги сиёсий партияларга Bitcoin, Ethereum ва бошқа аноним тангалар кўринишида хайрия маблағларини қабул қилиш тақиқланган. Бу чора сайлов жараёнларига ташқи аралашув ва шаффоф бўлмаган молиялаштиришнинг олдини олишга хизмат қилади.

Янги қонунчилик ташаббуслари доирасида Ирландия ҳукумати қуйидаги йўналишларга эътибор қаратади:

• Крипто хизмат кўрсатувчи провайдерлар учун қатъий лицензиялаш талабларини жорий этиш;
• Мижозларни идентификация қилиш (KYC) жараёнларини халқаро стандартларга мувофиқлаштириш;
• DeFi ва бошқа тартибга солинмаган сегментлар устидан назорат механизмларини ишлаб чиқиш;
• Солиқ органларининг рақамли активлар айланмасини кузатиш имкониятларини кенгайтириш.

Хулоса қилиб айтганда, Ирландия криптовалюта бозорини тақиқлаш эмас, балки уни қонуний ва хавфсиз ўзанга солиш йўлидан бормоқда. 2027-йилга қадар амалга ошириладиган ислоҳотлар мамлакатнинг халқаро молия маркази сифатидаги нуфузини сақлаб қолишга ва инвесторлар ишончини мустаҳкамлашга қаратилган.