Хитой Ер ва коинот хавфсизлиги учун янги усулни таклиф қилди

Хитойлик мутахассислар Ер сайёрасига хавф солиши мумкин бўлган йирик астероидлардан ҳимояланишнинг ўзига хос ва самарали усулини ишлаб чиқишди. Спасе: Ссиенсе & Течнологй журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, ядро зарядини осмон жисмининг юзасида эмас, балки унинг ичида портлатиш анча юқори натижа бериши маълум бўлди. Ушбу илмий иш Хитой ракета-космика технологиялари академияси (Чина Академй оф Лаунч Веҳикле Течнологй) олимлари гуруҳи томонидан амалга оширилган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ядро портлашининг янги механизми

Мутахассирлар ўтказган компьютер моделлаштириш натижаларига кўра, хавфли осмон жисмини йўқ қилиш ёки унинг траекториясини ўзгартириш учун аввал астероидда чуқур минбар ҳосил қилиш, сўнгра ядро қуролини ўша ерга жойлаштириш лозим. Мазкур икки босқичли ёндашув ядро зарядини тўғридан-тўғри юқори тезликда уриш уринишларига қараганда муҳандислик нуқтаи назаридан ҳам анча содда ва ишончли экани аниқланди.

Ҳисоб-китоблар шуни кўрсатадики, тахминан 100 метр диаметрли астероидни бутунлай вайрон қилиш учун қуввати 3 мегатоннага тенг бўлган портлаш талаб этилади. Бу кўрсаткич тахминан 200 та атом бомбасининг қувватига тенгдир. Ҳажми 50 метрли объектлар учун эса 300 килотонналик заряднинг ўзи етарли бўлади. Олимларнинг таъкидлашича, энг юқори самарадорликка заряд тахминан 30 метр чуқурликка ўрнатилганда эришилади.

Глобал хавфсизлик ва келажакдаги миссиялар

Тадқиқот натижалари диаметри 1 километр бўлган улкан астероид учун ҳам бундай усул тезликни секундига 30 сантиметрга ўзгартириш имконини беришини кўрсатди. ixbt.com маълумотига кўра, бу кўрсаткич NASA агентлигининг 2022-йилда амалга оширилган ДАРТ (Доубле Астероид Редиректион Тест) миссиясига нисбатан тахминан 110 баробар юқори натижани таъминлайди. Ўшанда космик аппарат тўқнашуви натижасида астероид тезлиги секундига атиги 2,7 миллиметрга ўзгарган эди.

Янги усул жисмга энергиянинг сезиларли қисмини узатиш имконини бериб, уни вайрон қилиш ёки оғдириш самарадорлигини кескин оширади. Бироқ муаллифлар бундай ҳимоя чоралари фақат хавфли астероидлар ўз вақтида аниқлангандагина самара беришини эслатишади. Миссияни бажариш учун махсус космик аппаратларни ишлаб чиқиш, оғир ракета-ташувчилар ёрдамида уларни коинотга учириш ҳамда зарурий инфратузилмани тайёрлаш талаб этилади. Ушбу илмий иш келгусида Ер юзини коинотдан келадиган кутилмаган таҳдидлардан асраш бўйича янги дастурлар учун назорат пойдеворини яратади.