Кристофер Форт: “Чўлпон ишоралар тилида эмас, очиқ-ошкора ижод қилган”

1 дақиқа ўқиш220
Кристофер Форт: “Чўлпон ишоралар тилида эмас, очиқ-ошкора ижод қилган”

Жадидчилик мавзусидаги халқаро конференцияда Чўлпоннинг “Кеча ва кундуз” романини инглиз тилига ўгирган америкалик таржимон Кристофер Форт ҳам қатнашяпти. Совет адабиётидан диссертация ёқлаган тадқиқотчи Ўзбекистонда бир неча йил яшаб, ўзбек тилини ўрганган. Kun.uz ундан айнан ўзбек тилида қисқача интервю олди.

“Совет даври ўзбек, умуман, иттифоқ таркибидаги бошқа халқлар адабиётида, хусусан жадидларда Эзоп тилидан фойдаланиш бўлган, деган фикрлар бор. Менимча, бундай эмас. Бир ёзувчи билан суҳбат-мақолада ҳам буни ўқидим, Эзоп тилидан фойдаланса ҳам, цензура қилувчи ҳукумат буни билиб қолишади, улар ҳам ақлли, дейилган. Менимча ҳам, улар Эзоп тилидан фойдаланмаган.

Масалан, Чўлпон етарлича очиқлик билан шўроларга қарши ёзган ва буни ҳамма билган. Айниқса, унинг “Бузилган ўлкага” шеъри бунга яққол мисол бўла олади. Унга қарши масхараомуз жавоб шеърлар ёзган шоирлар ҳам бўлган.

20-йиллар охиридаги репрессия даврида Чўлпон Москвага кетади. Лекин қайтиб келгач, барибир социализм қоидалари бўйича ёзмади, у очиқ-ойдин ёзар эди. Баъзи ёзганлари социализмга тўғри келарди, баъзилари йўқ.

Масалан, Қодирий ҳақида ҳам шундай дейиш мумкин. 1934 йилда нашр қилинган “Обид кетмон” асарида совет тизимини хушлаш ҳам бор. Лекин умуман, жадидларда миллий ғоя кучли эди. Кейинги давр жадидлари ҳам шу йўлдан боришди, уларнинг ғоялари ҳам жадидчиликни бошлаб берган маърифатпарварларникидан фарқ қилмас эди. Лекин репрессия даврида Айнийдан бошқа барча жадидлар қатағон қилинган”, – дейди америкалик тадқиқотчи.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?