Centrum Air бортидаги воқеа: Давлат тили талаби ва йўловчининг парвоздан четлатилиши

Маҳаллий хусусий авиаташувчи — Centrum Air авиакомпаниясининг «Самара — Тошкент» йўналиши бўйича амалга оширилган парвози чоғида давлат тили ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш маданияти билан боғлиқ жиддий можаро юз берди. Ижтимоий тармоқларда komil_vlogs номи билан танилган блогер борт кузатувчисидан ўзбек тилида муомала қилишни сўрагани ортидан самолётдан тушириб юборилганини маълум қилди.

Ушбу мурожаат ўзбек сегментида қисқа вақт ичида кенг тарқалиб, авиакомпаниялар томонидан давлат тилига бўлган ҳурмат ва экипажнинг касбий этикаси юзасидан қизғин баҳсларни келтириб чиқарди.

Тил масаласидан келиб чиққан баҳс тафсилоти

Йўловчининг билдиришича, келишмовчилик самолётга чиқиш (посадка) жараёнидаёқ бошланган:

• Илк муомала ва эътироз: Самолёт эшиги олдида борт кузатувчиси (стюардесса) йўловчидан чипта назорати (посадка талони)ни рус тилида сўраган. Бунга жавобан блогер: «Ўзбек тилида сўрасангиз бўлмайдими, ўзбексизку?» дея мурожаат қилган;

• Экипажнинг реакцияси: Блогернинг даъвосига кўра, борт кузатувчиси вазминлик сақлаш ўрнига овоз оҳангини баландлатиб, хоҳласа русча, хоҳласа инглиз тилида гапириши мумкинлигини билдирган ва йўловчининг самолёт салонига киришига тўсқинлик қилиб, орқага қайтишини талаб қилган;

• Парвоздан четлатилиш: Тортишув оқибатида йўловчи бортдан тушириб қолдирилган ва рейс манзилига ушбу фуқаросиз парвоз қилган.

Жамоатчилик реакцияси: Давлат тили ва хизмат кўрсатиш сифати

Ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари ва фаоллар мазкур ҳолатни бир нечта жиҳат бўйича кескин муҳокама қилмоқда:

• Давлат тилига бўлган талаб: Кўплаб фуқаролар Ўзбекистон юрисдикциясида фаолият юритаётган, ватандошларни ташиётган маҳаллий авиакомпания ходимлари ўз мижозларига биринчи галда давлат тилида хушмуомалалик билан хизмат кўрсатиши шартлигини таъкидламоқда;

• Хизмат кўрсатиш этикаси: Ҳатто йўловчи билан тушунмовчилик келиб чиққан тақдирда ҳам, борт кузатувчиси бақиришга ёки мижозни асоссиз четлатишга ҳаққи йўқлиги, вазиятни дипломатик йўл билан ҳал қилиш касбий мажбурият экани айтилмоқда.

Ҳозирча Centrum Air авиакомпанияси расмийлари мазкур инцидент юзасидан расмий баёнот бермади. Тармоқ кузатувчилари авиаташувчидан ҳолат юзасидан хизмат текшируви ўтказилишини ва видеокузатув ёзувлари асосида ҳақиқий манзарага ойдинлик киритилишини кутмоқда.