Футбол олами катта тезликда рақамлашмоқда ва яқинлашиб келаётган 2026 йилги Жаҳон чемпионати бу борада ҳақиқий инқилобга айланиши кутилмоқда. Нуфузли YNews нашрининг хабар беришича, мазкур мусобақада илк бор бутунлай янгиланган Connected Ball Technology (Тўпланган маълумотлар технологияси) тўлиқ жорий этилади. Ушбу замонавий тизим турнирнинг расмий тўпи ҳисобланган Trionda ичига маҳорат билан жойлаштирилган.
Хўш, бу сеҳрли тўп қандай ишлайди ва футболга қандай янгиликлар олиб киради? Қуйида ушбу космик технологиянинг сирлари билан танишиб чиқамиз.
Тўп ичидаги "микро-мия": Сенсор нималарга қодир?
Инновацион тўпнинг қоқ марказида вазни атиги 14 грамм бўлган кичик сенсор (датчик) мавжуд. У майдондаги ҳар бир ҳаракатни реал вақт режимида сониясига 500 марта тезликда қайд этиб боради. Бу дегани, тизим тўпнинг учиш тезлиги, ҳаводаги траекторияси, қандай айланаётгани ва энг муҳими — футболчининг оёғи тўпга теккан аниқ лаҳзани микросонияларгача ўлчаб беради.
Бу маълумотлар шунчаки йиғилмайди. Стадион томи остига ўрнатилган 12 та ўта сезгир ва юқори тезликдаги махсус камералар тўпдан келаётган сигнални илғаб олади. Сунъий интеллект эса ушбу маълумотларни бирлаштириб, сониялар ичида вазиятнинг уч ўлчамли (3D) моделини яратади ва тўғридан-тўғри ҳакамлар мониторига йўналтиради.
Офсайдлар ва баҳсли голларга чек қўйилади
Ушбу технологиянинг яратилишига асосий сабаб — футболда энг кўп баҳсларга сабаб бўладиган офсайд (ўйиндан ташқари ҳолат) вазиятларида адолатни таъминлашдир. Тўп ичидаги сенсор шеригига пас узатилган аниқ вақтни кўрсатса, камералар ўша сонияда ҳужумчининг ҳимоячидан олдинда ёки орқада бўлганини чизиб беради.
Бундан ташқари, тизим қуйидаги чигал вазиятларни сония ичида ҳал қилади:
Тўпнинг дарвоза чизиғини тўлиқ кесиб ўтганини (гол бўлганини) аниқлаш;
Жарима майдончаси ичида тўп қўлга теккан-тегмаганини фош этиш;
Ҳакамларнинг қарор чиқариш вақтини бир неча баробарга тезлаштириш.
Розеткадан қувват олувчи "ақлли" тўп
Эътиборли жиҳати, янги Trionda тўпи Қатардаги Жаҳон чемпионатида ишлатилган Al Rihla тўпидан анча мукаммалроқ. Авваллари сенсор тўпнинг марказида осилиб турган бўлса, энди у тўп панелларидан бирининг ичидаги махсус ҳимояланган бўлинмага жойланди. Тўпнинг мувозанати ва вазни бузилмаслиги учун муҳандислар унинг қарама-қарши томонига махсус қарши оғирлик (балансир) тизимини ҳам ўрнатишган.
Худди телефонларимиз каби, бу тўплар ҳам ўйин олдидан албатта қувватлантирилиши шарт. Унинг ичидаги кичик аккумулятор узлуксиз 6 соат ишлашга дош беради. Агар баҳс давомида тўп майдондан чиқиб кетиб, бошқасига алмаштирилса, тизим сония ичида автоматик тарзда янги тўпга уланади ва маълумотлар узатилишида ҳеч қандай узилиш бўлмайди.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!Мухлислар учун хулоса: Янги технологиялар туфайли 2026 йилги мундиалда ҳакамларнинг хатолари минимал даражага тушади. Демак, бизни фақат тоза, шаффоф ва ҳаққоний футбол жозибаси кутмоқда!
