Антарктидадаги "Қон шаршараси" нега қизил рангда оқади?

Антарктидада Blood Falls номи билан танилган қизил шаршара бор. У ташқи кўриниши сабаб "Қон шаршараси" деб аталади, аммо унинг ранги қон эмас, табиий кимёвий жараёнлар билан боғлиқ.

Бу ҳодиса 1911 йилда австралиялик геолог Thomas Griffith Taylor томонидан қайд этилган. Қизил сув Taylor Glacier музлиги остидан чиқади.

Олимлар изоҳига кўра, шаршара суви темирга бой ва жуда шўр. У музлик остида миллион йиллар давомида сақланган кўлдан келади. Сув ер юзасига чиққанда ҳаводаги кислород билан тўқнашади. Натижада темир оксидланиб, зангга ўхшаш модда ҳосил қилади. Қизил ранг ҳам шундан пайдо бўлади.

Туз миқдори юқори бўлгани учун бу сув Антарктида совуғида ҳам тўлиқ музламайди. Ана шу муҳитда қуёш нурига муҳтож бўлмаган микроорганизмлар яшаши аниқланган.

Улар энергияни фотосинтездан эмас, темир ва олтингугурт иштирокидаги кимёвий жараёнлардан олади. Шунинг учун Blood Falls ердаги ҳаётнинг ноодатий шаклларини ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.

Бу жой Марс ва Europa каби музли муҳитларда ҳам ҳаёт бўлиши мумкинми, деган саволга жавоб излаётган олимлар учун алоҳида қизиқиш уйғотади.