ЖЧда 64 та жамоа бўлиши мумкин: Инфантино янги режаларни эълон қилди

ФИФА президенти Жанни Инфантино келажакда футбол бўйича жаҳон чемпионати иштирокчилари сонини 64 тагача кенгайтириш ғоясини истисно қилмаяпти. Бу ҳақдаги баёнот АҚШ, Мексика ва Канада яшил майдонларида илк бор 48 та жамоа иштирокида ўтказилаётган ЖЧ-2026 фонида янгради. Бироқ ФИФА раҳбарининг ушбу глобал режаларни ўзи охирига етказа олиши катта сўроқ остида турибди. Zamin.uz мундиалнинг янги формати ва Инфантино атрофида авж олган сиёсий можаро тафсилотларини тақдим этади.

«Барча учун имкон»: 48 талик форматдан 64 таликка ўтиш

56 ёшли футбол функционери Blue Sport нашрига берган интервьюсида 48 та жамоа иштирокидаги амалдаги турнир ўзини тўлиқ оқлаганини ва муваффақиятли ўтаётганини таъкидлади.

Инфантинонинг сўзларига кўра, кенгайтирилган формат туфайли дунё футболида янги кучлар бош кўтармоқда:

• Африка феномени: Жорий мусобақада Африка қитъасининг 10 та жамоасидан 9 таси плей-офф босқичига йўл олди. Таққослаш учун, ўтган мундиалда ушбу қитъадан атиги 5 та вакил қатнашган эди.

• Глобал тенглик: Барча қитъалардан келган терма жамоалар гол уришга ва камида битта очко олишга муваффақ бўлишди.

«Турнирни ташкиллаштиришда уни нафақат Европа ва Жанубий Америка, балки бутун дунё учун очиқ қилиш муҳимдир. Ҳар бир мамлакат жаҳон чемпионатида иштирок этишни орзу қилиш имкониятига эга бўлиши керак», — деди ФИФА президенти.

Эслатиб ўтамиз, 64 та жамоалик форматга ўтиш ташаббуси 2025 йилдаёқ КОНМЕБОЛ раҳбари Алехандро Домингес томонидан ўртага ташланган эди. У ушбу форматни ФИФА турнирнинг 100 йиллигини нишонлайдиган ЖЧ-2030 мусобақасида синаб кўришни таклиф қилган ва Инфантино ҳам ESPN нашрига берган баёнотида бу ғояни қўллаб-қувватлаган эди.

Дональд Трамп ва ФИФАдаги инқироз: Инфантино ишончдан қолдими?

Инфантино турнирлар кўламини кенгайтиришни орзу қилаётган бўлса-да, унинг ўз курсисини сақлаб қолиши қийинлашмоқда. АҚШ терма жамоаси ҳужумчиси Фоларин Балогун билан боғлиқ сиёсий можаро ФИФА раҳбарининг позициясини кескин заифлаштириб юборди.

Можаро нимадан бошланди? АҚШлик форвард ЖЧ 1/16 финали доирасидаги Босния ва Ҳерцеговинага қарши баҳсда (2:0) қизил карточка олиб, майдондан четлатилган эди. Бироқ унинг дисквалификацияси кутилмаганда кечиктирилди ва у Белгияга қарши кейинги муҳим ўйинда майдонга тушди. Кейинчалик маълум бўлишича, Балогуннинг жазосини шартлига алмаштиришни Инфантинодан АҚШ президенти Дональд Трамп шахсан илтимос қилган.

Ушбу вазият футбол ассоциациялари ва халқаро ОАВларнинг кескин ғазабига сабаб бўлди. The Times нашрининг юқори мартабали манбаси вазиятга қуйидагича баҳо берди:

«Футболга Трампникидан кўра каттароқ сиёсий аралашув бўлмайди, ФИФАнинг тушунтириш беришга уринишлари эса бемаъни чиқди».

2027 йилги сайловлар ва ЖЧ-2030 истиқболлари

Нашр маълумотларига кўра, Жанни Инфантино қонунбузарликка йўл қўйганини рад этмоқда ва 2027 йилги сайловларда ўз номзодини қайта қўймоқчи. Бироқ унинг обрўсига жиддий путур етгани сабабли, ташкилот ичида унга муқобил кучли номзод тайёрлаш ишлари бошлаб юборилган.

Иштирокчилар сони 64 тага кенгайтирилган ёки кенгайтирилмаган тақдирда ҳам, бўлажак ЖЧ-2030 футбол тарихидаги энг кенг қамровли мусобақа бўлиши аниқ. Ушбу юбилей турнири бир вақтнинг ўзида 3 та қитъадаги 6 мамлакатда бўлиб ўтади:

64 та жамоалик форматнинг расман кучга кириши эса яқин йилларда ФИФА раҳбариятида кутилаётган катта ўзгаришлар ва сиёсий курашлар натижасига боғлиқ бўлиб қолади.