Пеленинг футболкаси $4,88 миллионга сотилди: Қоплардан тикилган рақамлар
Бразилия ва жаҳон футболи афсонаси Пеленинг 1958 йилги жаҳон чемпионати финалида кийган машҳур 10-рақамли кўк футболкаси Нью-Йоркдаги машҳур Sotheby’s аукционида рекорд даражадаги 4,88 миллион доллар (тахминан 4,3 миллион евро)га сотилди. Бу қиймат мазкур либосни аукционлар тарихидаги энг қиммат спорт кийимлари рўйхатида иккинчи ўринга олиб чиқди.
Zamin.uz ушбу афсонавий футболканинг яратилиш тарихи, унинг ярим асрлик саёҳати ва нима учун айнан кўк рангда бўлгани ҳақидаги қизиқарли тафсилотларни тақдим этади.
Дунёдаги энг қимматбаҳо футбол либослари: Пеле ва Марадона баҳси
Пеленинг ушбу либоси спорт коллекционерлари ўртасида ҳақиқий шов-шувга сабаб бўлди. Ҳозирда у аукционда сотилган футбол формалари орасида фақат биргина рекордчидан орқада қолмоқда:
Футболчи | Мусобақа ва йил | Сотилган нархи | Аукцион ва сотилган йили |
Диего Марадона | ЖЧ-1986 чорак финали (Англияга қарши баҳс, «Худонинг қўли» голи) | 8,1 миллион евродан ортиқ | Sotheby’s, 2022 йил |
Пеле | ЖЧ-1958 финали (Швецияга қарши баҳс, Бразилиянинг илк чемпионлиги) | 4,88 миллион доллар (~4,3 млн евро) | Sotheby’s, 2026 йил |
Қоплардан кесиб олинган рақамлар ва кўк форма тарихи
1958 йилги Швециядаги жаҳон чемпионати финалида Бразилия терма жамоасининг кўк рангли формада майдонга тушиши мажбурий чора бўлган.
Гап шундаки, мезбон Швеция терма жамоаси ҳам анъанавий равишда сариқ либосда ўйнаган. Ташкилотчилар бразилияликлардан сариқ формасидан воз кечишни талаб қилишгач, жамоа шошилинч равишда кўк рангли либосларни тайёрлашга мажбур бўлган.
Ўша даврдаги қизиқ факт: 1958 йилда спорт кийимларини тайёрлаш бугунгидек замонавий бўлмаган. Бразилиялик футболчилар ўз футболкаларига мамлакат футбол конфедерацияси эмблемаси ва орқадаги рақамларни ўз қўллари билан тикиб чиқишган. Рақамлар учун ишлатилган сариқ мато эса оддий спорт анжомлари ташиладиган қоплардан кесиб олинган эди.
Айнан шу қўлда тикилган 10-рақамли кўк футболкада 17 ёшли Пеле финалда Швеция дарвозасига иккита гол уриб, Бразилияни ўз тарихидаги илк жаҳон чемпионлигига олиб чиққан. Ўша учрашув 5:2 ҳисобида бразилияликларнинг ғалабаси билан якунланган.
Футболканинг ярим асрлик саёҳати
Афсонавий либоснинг Нью-Йорк аукционига етиб келгунига қадар босиб ўтган йўли жуда қизиқарли воқеаларга бой бўлган:
Тасодифий 10-рақам: 1958 йил июнь.
Мусобақа бошида 10-рақамни Дида кийган. Аммо гуруҳ босқичининг учинчи турида СССРга қарши баҳсда Пеле гол уриб, таркибдан жой олгач, техник хатолик туфайли ушбу рақамли футболка Пелега бериб юборилади.
Дўстга совға: 1958 йил июль.
Пеле ва Дида бир хонада яшашган. Мусобақа тугагач, Пеле ушбу тарихий футболкани жамоадоши ва дўсти Дидага совға қилади.
Музейга топшириш: 1993 йил.
Дида ушбу футболкани оиласига топширади, йиллар ўтиб у туғилган шаҳри Масейодаги Спорт музейига тақдим этилади.
Биринчи аукцион: 2004 йил.
Музей ушбу футболкани Christie’s аукциони орқали сотиб юборади ва у узоқ вақт хусусий коллекцияда сақланади.
Янги рекорд: 2026 йил июль.
Орадан йиллар ўтиб, афсонавий футболка Sotheby’s ким ош савдосида $4,88 миллионга сотилди. Янги харидор ўз шахсини ошкор этмасликни маъқул кўрди.
Ҳақиқийлик кафолати
Бундай қимматбаҳо тарихий ашёнинг сохта эмаслигини исботлаш жуда муҳим эди. Sotheby’s аукцион уйи ушбу футболканинг ҳақиқийлигини тўлиқ кафолатлади. Либоснинг ҳақиқийлигини нафақат унинг илк эгаси Дида, балки ўша машҳур чемпион таркибнинг яна уч нафар афсонавий аъзоси — Нилтон Сантос, Орландо Пеканя ва Марио Загалло ҳам расман тасдиқлаган.
Изоҳлар 0
…