Чуқур наркоз ҳолатида ҳам мия нутқни таҳлил қилиш ва ўрганиш қобилиятини сақлайди

Байлор Коллеге оф Медисине ва Гарвард университети нейробиологлари инсон мияси чуқур наркоз ҳолатида ҳам юқори даражадаги ахборотни қайта ишлаш ва семантик таҳлил қилиш қобилиятини сақлаб қолишини аниқлашди. Тадқиқот шуни кўрсатдики, хотира шаклланиши учун масъул бўлган гиппокамп соҳаси анестезия вақтида ҳам мустақил равишда мураккаб маълумотларни таҳлил қилишда давом этади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Тажрибалар давомида эпилепсияни даволаш учун операция қилинаётган етти нафар беморнинг мия фаолияти кузатилди. Proпофол ёрдамида чуқур наркоз ҳолатига келтирилган беморларнинг нейронлари товушли сигналлардаги ўзгаришларни нафақат аниқлади, балки уларга мослашиш орқали янги маълумотларни ўрганишни ҳам давом эттирди. Бу жараён нейронлар гуруҳининг ўз тузилишини динамик равишда қайта қуриши орқали амалга оширилади.

Энг муҳим натижалардан бири шундаки, ҳатто беҳуш ҳолатда ҳам мия нутқ қисмларини (от, феъл, сифат) фарқлай олган ва сўзларнинг семантик категориясига муносабат билдирган. Тадқиқотчилар томонидан ишлаб чиқилган РНН (рекуррент нейрон тармоқ) модели бу ҳисоб-китоблар мия пўстлоғидан мустақил равишда, тормозловчи нейрон алоқалар орқали амалга оширилишини тасдиқлади.

Ушбу кашфиёт онг ва ахборотни қайта ишлаш жараёнлари ўртасидаги фарқни очиб беради. Олинган натижалар инсулт ёки бош мия жароҳатларидан кейин беморларни реабилитация қилишда янги имкониятлар яратиши мумкин, чунки бу беморлар ҳушсиз ҳолатда бўлса ҳам, уларнинг когнитив функцияларини рағбатлантириш имконини беради.