Лос-Анжелесдаги Калифорния университети (УКЛА) радиоастрономлари ўзга сайёралик цивилизацияларнинг технологик белгиларини қидиришга қаратилган ўн йиллик дастур натижаларини эълон қилди. Тадқиқотлар 100 метрли Греэн Банк радиотелескопи ёрдамида 1,15 дан 1,73 ГГс гача бўлган частоталарда олиб борилди. Кузатувлар давомида олимлар 70 мингдан ортиқ юлдуз тизимларини таҳлил қилиб, 105,7 миллионга яқин номзод сигналларни қайд этишди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Маълумотларнинг улкан ҳажмига қарамай, бирорта ҳам сигнал текширувдан ўта олмади. Барча номзодлар якунда сунъий йўлдош алоқаси ва бошқа антропоген манбалардан тарқалган ерга тегишли радиохалақитлар бўлиб чиқди. Бироқ тадқиқотчилар буни муваффақиятсизлик эмас, балки муҳим илмий натижа деб ҳисобламоқда. Қидирув усулларининг ишончлилигини текшириш учун тизимга сунъий тест сигналлари киритилди ва алгоритмлар уларни 94% дан 98,7% гача аниқликда топишга муваффақ бўлди.
Таҳлил жараёнида машинали ўрганиш усуллари, жумладан, РесНет оиласига мансуб конволюцион нейрон тармоқлари қўлланилди. Ушбу технологиялар фойдали сигналларни шовқинлардан автоматик ажратишга ёрдам берди. Шунингдек, Зоониверсе платформаси кўнгиллилари алгоритмларни ўқитиш учун маълумотлар тўпламини тайёрлашда фаол иштирок этишди. Тадқиқотда сайёраларнинг айланиши натижасида юзага келадиган Доплер частота силжиши каби мураккаб эффектлар ҳам ҳисобга олинди.
Олинган натижаларга кўра, галактикамизнинг бизга яқин қисмида кучли радиоузатгичлар жуда кам учраши маълум бўлди. Ҳисоб-китоблар шуни кўрсатадики, 95% эҳтимоллик билан 16 мингта юлдуз тизимидан биттасидан камроғи 20 минг ёруғлик йили масофасигача кучли сигнал тарқатиши мумкин. Таққослаш учун, ушбу қидирув сезгирлиги бир неча юз ёруғлик йили масофасидаги машҳур Аресибо обсерваторияси даражасидаги сигнални аниқлашга етарли эди.
Муаллифлар SEТИ каби лойиҳаларнинг давлат томонидан молиялаштирилиши чекланганлигига ҳам эътибор қаратишди. Ҳозирда бундай тадқиқотлар асосан хусусий жамғармалар ҳисобидан амалга оширилмоқда. Гарчи бу сафар ўзга сайёраликлар топилмаган бўлса-да, лойиҳа астрономик маълумотларни қайта ишлашда сунъий интеллект ва кўнгиллиларнинг ўрни нақадар муҳимлигини исботлади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
