SpaceX компаниясининг Starship V3 ракетаси парвози кутилмаганда тўхтатилди

Илон Маск бошқарувидаги SpaceX компанияси пайшанба куни Жанубий Техасдаги полигонида Starship ракета тизимининг такомиллаштирилган учинчи авлоди (V3) парвозини сўнгги сонияларда бекор қилди. Ракета двигателлари ўт олганидан сўнг, автоматик тизим кутилмаганда жараённи тўхтатишга қарор қилди. Ушбу муваффақиятсизлик компаниянинг технологик ва молиявий режаларига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Elon Musk ўзининг Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида маълум қилишича, айрим двигателлар ишга тушмагани сабабли автоматик ҳимоя тизими ишга тушган. "Баъзи двигателлар старт олмади, бу эса парвознинг автоматик бекор қилинишига олиб келди. Умид қиламизки, бир неча кундан кейин яна уриниб кўрамиз", — деб ёзди миллиардер. SpaceX ушбу миссия доирасида ўзининг учинчи авлод Starlink сунъий йўлдошларини илк бор коинотга олиб чиқишни режалаштирган эди.

Техник носозликлар ва парвоз тафсилотлари

Парвозга тайёргарлик жараёни дастлаб режа асосида кетаётган эди. Фақатгина ортга ҳисоблашнинг сўнгги бир дақиқасида қисқа муддатли тўхталиш юз берди, бироқ муаммо тезда бартараф этилиб, жараён давом эттирилди. Бироқ, старт вақтида сув пуркаш тизими ишга тушиб, Super Heavy кучайтиргич босқичи двигателлари аланга олган бир пайтда, тизим бутунлай ўчиб қолди. SpaceX трансляциясидаги график маълумотларга кўра, тўртта янги Raptor двигатели ўт олмаган.

Эслатиб ўтамиз, бу Starship V3 моделининг иккинчи парвоз уриниши эди. Май ойида ўтказилган биринчи синов парвози зиддиятли натижалар билан якунланган. Ўшанда ракета майдончадан кўтарила олган бўлса-да, Super Heavy кучайтиргичи Мексика қўлтиғига қўниш вақтида муваффақиятсизликка учраган эди. Шундан сўнг, АҚШ Федерал авиация бошқармаси (ФАА) текширув ўтказиб, фақат шу ҳафтанинг бошидагина қайта парвозга рухсат берган эди.

Молиявий йўқотишлар ва бозор реакцияси

Ушбу муваффақиятсиз уриниш SpaceX учун ноқулай вақтга тўғри келди. Компания 12-июн куни тарихий IPO (акцияларни оммавий жойлаштириш) жараёнини ўтказиб, 85 миллиард доллардан ортиқ маблағ жалб қилган эди. Ўшанда компания қиймати Amazon ва Microsoft каби гигантлар даражасига яқинлашган бўлса-да, сўнгги бир ой ичида акциялар нархи пасайишда давом этмоқда.

Пайшанба кунги муваффақиятсиз стартдан сўнг, SpaceX акциялари савдолар ёпилгач яна 4 фоиздан кўпроққа арзонлашди. Ҳозирда қимматли қоғозлар нархи IPO вақтидаги 135 долларлик кўрсаткичдан ҳам пастга тушиб кетган. Бу инвесторлар орасида компаниянинг яқин келажакдаги режалари борасида маълум хавотирларни уйғотмоқда.

Starship ва Starlink лойиҳалари SpaceX стратегиясининг асосий устунлари ҳисобланади. Компания "орбитал маълумотлар марказлари" концепциясини иқтисодий жиҳатдан фойдали эканини исботламоқчи. Starlink ҳозирда SpaceX бизнесининг энг даромадли ва ягона фойда келтираётган қисми бўлиб қолмоқда, шу сабабли янги авлод сунъий йўлдошларини муваффақиятли орбитага чиқариш компания учун ҳаётий аҳамиятга эга.