Американинг Те Аэроспасе Корпоратион корпорацияси замонавий космонавтиканинг энг мураккаб технологияларидан бири — парвоз давомида бир неча бор ўчириб-ёқиш мумкин бўлган қаттиқ ёқилғили ракета двигателини ишлаб чиқишда катта муваффақиятга эришганини маълум қилди. Тадқиқотчилар гуруҳи аллақачон двигателнинг экспериментал прототипини яратишга муваффақ бўлишди. Унда минимал энергия сарфлайдиган, электрон бошқариладиган плазма импульсларидан фойдаланилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Анъанавий қаттиқ ёқилғили двигателларнинг асосий муаммоси шундаки, ёқилғи бир марта аланга олгач, у тўлиқ ёниб битмагунча жараённи тўхтатиб бўлмайди. Суюқ ёқилғили двигателлардан фарқли ўлароқ, уларни ўчириш, қайта ишга тушириш ёки тортиш кучини аниқ созлаш имконсиз эди. Шу сабабли мураккаб космик миссиялар учун одатда қимматроқ ва техник жиҳатдан мураккаб суюқ двигател қурилмалари қўлланилади.
Ушбу масалани ҳал қилиш учун Те Аэроспасе Корпоратион мутахассислари Жанубий Калифорния университети ва Ҳарбий-денгиз аспирантураси ходимлари билан куч бирлаштирди. Тадқиқотчилар наносекундли плазма импульслари (НППД) технологиясини синовдан ўтказмоқдалар. Бу усул ўта қисқа электр разрядлари ёрдамида қаттиқ ёқилғининг ёниш жараёнини бошқариш имконини беради. Технологиянинг асоси давомийлиги 100 наносекунддан кам бўлган юқори кучланишли импульслар орқали паст ҳароратли плазма ҳосил қилишга таянади.
Қаттиқ ёқилғили двигателлар ўзининг содда конструкцияси, ишончлилиги ва нисбатан кичик вазнда юқори тортиш кучи бера олиши билан космик соҳада кенг қўлланилади. Уларда мураккаб турбонасослар ва клапанлар мавжуд эмас, бу эса уларни арзон ва эксплуатация қилишда қулай қилади. Янги технология ушбу афзалликларни сақлаб қолган ҳолда, ёниш жараёнини назорат қилиш ва двигателни қайта ёқиш имконини беради.
Ишлаб чиқувчиларнинг сўзларига кўра, янги тизим турли турдаги қаттиқ ёқилғиларда ишлаши мумкин ва оғир босимли бакларни талаб қилмайди. Бу технология КубеСат форматидаги митти сунъий йўлдошлар учун ҳам, йирик космик аппаратлар учун ҳам мос келади. Ҳозирда лойиҳа тадқиқотларнинг дастлабки босқичида, бироқ келажакда у сунъий йўлдошларнинг орбитал манёврлар қилиш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтириши кутилмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
