Сунъий интеллект бозорида бурилиш: ChatGPT улуши илк бор 50 фоиздан пастга тушди

Сунъий интеллект технологиялари оламида OpenAI компаниясининг ChatGPT боти узоқ вақт давомида мутлақ етакчи бўлиб келаётган эди. Бироқ, Сенсор Товер таҳлилий компаниясининг 2026-йил учун эълон қилган янги ҳисоботига кўра, ушбу чатботнинг жаҳон бозоридаги улуши илк бор 50 фоиздан пастга тушди. Бу ҳолат фойдаланувчиларнинг муқобил сервислар, хусусан, Google ва Anthropic маҳсулотларига фаол ўтаётганидан далолат беради. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

ChatGPT ҳали ҳам дунёдаги энг оммабоп сунъий интеллект ёрдамчиси бўлиб қолмоқда ва унинг ойлик фойдаланувчилари сони 1,1 миллиарддан ошади. Шунга қарамай, жорий йилнинг январ ойида бозордаги улуши ярмидан кўпини ташкил этган бот, май ойи охирига келиб 46,4 фоиз кўрсаткичга тушиб қолган. Бу пасайиш рақобатчиларнинг шиддатли ўсиши билан изоҳланмоқда.

Рақобатчиларнинг юксалиши ва бозор динамикаси

Google томонидан тақдим этилган Gemini ва Anthropic компаниясининг Claude ботлари асосий ўсиш драйверларига айланди. Ҳозирда Gemini 27,7 фоиз улуш билан иккинчи ўринни эгаллаб турган бўлса, Claude 10,3 фоиз кўрсаткич билан кучли учликни якунлаб бермоқда. Шунингдек, xAI компаниясининг Grok, Perplexity, DeepSeek ва Meta AI каби лойиҳалари ҳам бозорда ўз ўрнига эга бўлишга ҳаракат қилмоқда, аммо уларнинг ҳар бирининг улуши ҳозирча 5 фоиздан кам.

Сенсор Товер маълумотига кўра, фойдаланувчилар эндиликда битта платформага боғланиб қолмай, турли вазифалар учун турли ёрдамчиларни синаб кўришмоқда. Масалан, Claude иш унумдорлиги ва мураккаб матнлар билан ишлашда юқори обрў қозонган бўлса, Gemini Google экотизими билан интеграциялашгани сабабли оммалашмоқда. Қизиғи шундаки, OpenAI компаниясининг АҚШ Мудофаа вазирлиги билан ҳамкорлик қилиши ҳақидаги хабарлар феврал ойида ChatGPT иловасининг ўчирилиш кўрсаткичини кескин оширган, бу эса фойдаланувчилар учун бренд ишончлилиги муҳимлигини кўрсатади.

Даромад ва монетизация стратегиялари

Сунъий интеллект иловалари бозори тез суръатлар билан тижорийлашмоқда. 2026-йилнинг биринчи ярмида фойдаланувчилар ушбу иловаларга 4,2 миллиард доллар сарфлаши кутилмоқда, бу ўтган йилнинг мос давридаги 1,83 миллиард долларга нисбатан икки баравардан кўпроқ ўсишдир. Бу борада Claude боти алоҳида ажралиб турибди: унинг фойдаланувчиларининг 13 фоизи пуллик обунага эга бўлиб, бу соҳадаги энг юқори конверсия кўрсаткичидир.

OpenAI ҳам ўз навбатида даромад олишнинг янги усулларини синаб кўрмоқда. Феврал ойидан бошлаб ChatGPT интерфейсида рекламалар пайдо бўла бошлади. Май ойига келиб, кундалик фойдаланувчиларнинг ўртача 17 фоизига реклама кўрсатилмоқда. Реклама берувчилар орасида асосан қуйидаги соҳалар етакчилик қилмоқда:

• Дастурий таъминот ва технологиялар;
• Онлайн харидлар (Шоппинг);
• Медиа ва кўнгилочар соҳалар;
• Озиқ-овқат ва умумий овқатланиш хизматлари.

Минтақавий нуқтаи назардан, Осиё бозори юклаб олишлар сони бўйича етакчи бўлса-да, фойдаланувчиларнинг илова ичидаги харидлари бўйича Шимолий Америка ва Европадан ортда қолмоқда. Бу эса сунъий интеллект ишлаб чиқувчиларини премиум функцияларни асосан Ғарб бозорларига йўналтиришга ундамоқда. Умуман олганда, бозор ўсиш босқичидан етуклик ва барқарор даромад келтириш босқичига ўтмоқда.