Apple Бразилияда App Store монополиясини юmsҳатишга мажбур бўлди

Apple корпорацияси Бразилия бозорида iOS иловаларини тарқатиш ва тўловларни амалга ошириш қоидаларига жиддий ўзгартиришлар киритганини эълон қилди. Эндиликда ушбу мамлакатдаги дастурчилар ўз маҳсулотларини нафақат расмий App Store, балки муқобил иловалар дўконлари орқали ҳам фойдаланувчиларга етказиб беришлари мумкин бўлади. Бу қадам технология гигантининг узоқ йиллик ёпиқ экотизимида навбатдаги дарз кетиш сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Мазкур ўзгаришлар Apple ва Бразилиянинг рақобатни тартибга солиш органи — КАДE (Конселҳо Административо де Дефеса Экономика) ўртасидаги келишув натижасида юзага келди. Шундай қилиб, Бразилия Европа Иттифоқи ва Япониядан кейин Apple компаниясини ўз қоидаларини юmsҳатишга мажбур қилган навбатдаги йирик бозорга айланди. Бу жараёнлар глобал миқёсда технологик платформаларнинг монополиясига қарши кураш кучайиб бораётганидан далолат беради.

Хавфсизлик чоралари ва янги талаблар

Apple вакилларининг таъкидлашича, муқобил дўконларга рухсат берилгани билан, хавфсизлик масалалари диққат марказида қолади. App Store доирасидан ташқарида тарқатиладиган барча иловалар махсус нотариал текширувдан ўтиши шарт. Шунингдек, муқобил платформалар операторлари учун алоҳида авторизация талаблари жорий этилади. Бу чоралар фойдаланувчиларни, айниқса болаларни номақбул контент ва фирибгарликдан ҳимоя қилишга қаратилган.

Дастурчилар учун молиявий шартлар ҳам ўзгарди. Apple Бразилиядаги фаолияти учун янгиланган лицензия шартномасини тақдим этди. Унга кўра, эндиликда Коре Течнологй Коммиссион (КТК) деб номланувчи 5 фоизлик комиссия тўлови жорий этилади. Ушбу тизим аввалроқ Европа Иттифоқида синовдан ўтказилган эди ва у иловалар қаерда (App Store, веб-сайт ёки муқобил дўкон) тарқатилишидан қатъи назар амал қилади.

Глобал тенденция ва оқибатлар

Сўнгги йилларда Apple бутун дунё бўйлаб тартибга солувчи органларнинг босими остида қолмоқда. Масалан, АҚШда Эпик Гамес билан бўлган суд жараёнидан сўнг, компания дастурчиларга фойдаланувчиларни ташқи тўлов тизимларига йўналтиришга рухсат беришга мажбур бўлган эди. Бразилиядаги вазият ҳам шундай ҳуқуқий ва иқтисодий курашларнинг мантиқий давомидир.

Бразилиялик дастурчилар янги шартларга рози бўлишлари учун 2026-йилнинг 6-июльига қадар вақт берилди. Мутахассисларнинг фикрича, бундай ўзгаришлар бошқа ривожланаётган мамлакатлар, жумладан, Марказий Осиё минтақаси учун ҳам намуна бўлиши мумкин. Агар йирик бозорларда ушбу амалиёт муваффақиятли қўлланилса, келажакда iPhone фойдаланувчилари бутун дунё бўйлаб иловаларни ўрнатишда кўпроқ эркинликка эга бўлишлари кутилмоқда.

ixbt.com маълумотига кўра, Apple ушбу қадамни ихтиёрий равишда эмас, балки маҳаллий қонунчилик талабларига мослашиш ва кўп миллионли жарималардан қочиш мақсадида амалга оширган. Бу эса технология оламида "ёпиқ боғ" (валлед гарден) концепциясининг аста-секин емирилаётганини кўрсатади.