Хитой квант чиплари учун ўта тоза кремний-28 ишлаб чиқаришни йўлга қўйди

Хитой технология оламида катта бурилиш ясаб, квант процессорлари учун ҳаётий муҳим ҳисобланган кремний-28 изотопини саноат миқёсида ишлаб чиқаришга муваффақ бўлди. Ixbt.com нашрининг хабар беришича, ушбу материалнинг тозалик даражаси 99,99 фоиздан юқори бўлиб, у келажакдаги квант компьютерларининг асоси бўлиб хизмат қилади. Ушбу ютуқ Хитой миллий ядро корпорацияси (CNNК) таркибидаги Ядро саноати физик-кимёвий муҳандислик институти (РИПСEНИ) мутахассислари томонидан амалга оширилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Квант ҳисоблаш технологияларида кремний-28 изотопининг аҳамияти беқиёсдир. Оддий кремний таркибидаги турли изотоплар аралашмаси атом панжарасида тебранишларни келтириб чиқаради, бу эса кубитлар (квант битлари) барқарорлигига салбий таъсир кўрсатади. Ўта тоза кремний-28 эса "фон шовқини"ни кескин камайтиради ва квант ҳолатларини узоқроқ сақлаш имконини беради. Бу эса ўз навбатида мураккаб ҳисоб-китобларни хатосиз бажаришга йўл очади.

Технологик мустақиллик сари муҳим қадам

Хитойлик олим Ю Дапенгнинг таъкидлашича, бундай юқори тозаликдаги материалдан фойдаланиш квант тизимларида кубитларни кенг кўламли бошқариш имконини беради. Яни, эндиликда олимлар бир вақтнинг ўзида жуда кўп сонли квант элементларини барқарорликни йўқотмасдан назорат қила оладиган архитектураларни яратишлари мумкин бўлади. Бу лаборатория шароитидаги тажрибалардан реал саноат муҳандислигига ўтишни англатади.

Лойиҳа нафақат ахборот технологиялари, балки бошқа стратегик соҳалар учун ҳам пойдевор вазифасини ўтайди. CNNК маълумотларига кўра, барқарор изотоплар линияси ядро энергетикаси, тиббиёт, аэрокосмик саноат ва фундаментал физика тадқиқотларида кенг қўлланилади. Масалан, тиббий диагностика ва радиотерапия жараёнларида ушбу изотопларнинг ўрни беқиёсдир.

Ҳозирги вақтда РИПСEНИ институти 12 та элементнинг 26 турдаги барқарор изотопларини, жумладан молибден, теллур, никел, рух ва иттербийни ўзлаштириб бўлган. Кремний-28 нинг оммавий ишлаб чиқарилиши эса Хитойга квант чиплари ишлаб чиқариш занжирини тўлиқ ўз назоратига олиш имконини беради. Бу ташқи етказиб берувчиларга бўлган қарамликни камайтиради.

Ушбу янгилик глобал технологик пойгада Хитойнинг мавқеини янада мустаҳкамлайди. Квант компьютерлари анъанавий суперкомпьютерлар учун имконсиз бўлган масалаларни сонияларда ҳал қила олиши сабабли, ушбу хомашё базасига эга бўлиш стратегик устунлик ҳисобланади. Эндиликда Хитой квант технологияларини лаборатория деворларидан чиқариб, реал иқтисодиётга татбиқ этиш босқичига ўтмоқда.