NASA ва Relativity Space Марсни ўрганиш бўйича тарихий шартнома имзолади

АҚШ Миллий аэронавтика ва коинот бошқармаси (NASA) хусусий Relativity Space компанияси билан Марс атмосферасини ўрганишга қаратилган Аеолус миссиясини амалга ошириш бўйича стратегик шартнома имзолади. Ушбу лойиҳа коинотни тадқиқ қилиш тарихида муҳим бурилиш нуқтаси бўлиши кутилмоқда, чунки у хусусий компания томонидан бошқа сайёрага етказиладиган илк илмий зондга айланиши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Аеолус миссиясининг асосий мақсади Қизил сайёра орбитасига махсус аппаратни жойлаштиришдан иборат. Ушбу қурилма тўртта замонавий илмий асбоб билан жиҳозланади ва ҳар куни Марсдаги чанг бўронлари, шамол тезлиги ҳамда ҳарорат ўзгаришлари ҳақида маълумот тўплайди. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу кузатувлар Марсда мунтазам метеорологик мониторинг тизимини яратишга хизмат қилади.

Марс учун илк хусусий об-ҳаво станцияси

Мазкур лойиҳа нафақат илмий, балки амалий аҳамиятга ҳам эга. Марс атмосферасидаги жараёнларни аниқ тушуниш келажакда сайёра юзасига қўнадиган аппаратлар ва истиқболдаги пилотли экспедициялар хавфсизлигини таъминлаш учун ўта муҳимдир. NASA илмий қисм ва асбоб-ускуналар учун масъул бўлса, Relativity Space ракета ва коинот аппаратини ишлаб чиқиш ҳамда учириш вазифасини ўз зиммасига олган.

Шартнома модели NASAнинг Халқаро коинот станциясига юк етказиб бериш ва Ойга тижорий парвозлар дастурларига ўхшаш тарзда тузилган. Бу ёндашув давлат агентлигига технологик хавфларнинг бир қисмини хусусий шерикка ўтказиш орқали миссия харажатларини камайтириш ва илмий маълумотларни тезроқ олиш имконини беради.

Relativity Space учун жиддий синов

Миссияни амалга ошириш 2028-йилга режалаштирилган бўлиб, бу Relativity Space компанияси учун жуда қисқа муддат ҳисобланади. Компания бир вақтнинг ўзида ҳам аппаратни якунлаши, ҳам ўзининг янги Terran R ракетасини тайёр ҳолатга келтириши лозим. Таъкидлаш жоизки, компаниянинг 2023-йилдаги Терран-1 ракетасининг илк парвози муваффақиятсизлик билан якунланган эди.

Ҳозирда компанияга Google собиқ раҳбари Эрик Шмидт асосий инвестор ва амалдаги раҳбар сифатида келганидан сўнг, эътибор йирикроқ Terran R тизимига қаратилган. NASA учун бу ҳам маълум даражада таваккалчиликдир, чунки Relativity Space оғир коинот логистикасида ҳали ўзини тўлиқ намоён этганича йўқ. Аввалги тажрибалар шуни кўрсатадики, коинот стартаплари кўпинча молиявий қийинчиликлар ёки техник кечикишларга дуч келишади.

Агар Аеолус ўз вақтида учирилса, у Марсга етиб борган биринчи хусусий илмий лойиҳа сифатида тарихда қолади. Бу нафақат Relativity Space технологиялари, балки давлат агентликларининг хусусий секторга тобора кўпроқ таянаётган янги коинот иқтисодиёти модели учун ҳам катта синов бўлади.