NASA ва Boeing муаммолар гирдобида: Старлинер кемасининг парвози яна ортга сурилди

АҚШнинг коинотни тадқиқ қилиш агентлиги NASA ҳамда Boeing корпорацияси КСТ-100 Старлинер коинот кемасидаги жиддий техник носозликларни бартараф этиш устида ишламоқда. Бироқ, сўнгги маълумотларга кўра, ушбу кеманинг навбатдаги парвози яна номаълум муддатга қолдирилди. Бу коинот саноатида Boeing компаниясининг SpaceX билан рақобатбардошлигига жиддий зарба сифатида кўрилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

СпасеНевс нашрининг NASA Хавфсизлик бўйича маслаҳат кенгашига таяниб хабар беришича, янги миссия камида бир йилдан кейин амалга оширилиши мумкин. Мутахассислар аввалги парвоз пайтида аниқланган кўплаб камчиликларни бартараф этишга муваффақ бўлишган бўлса-да, бир нечта фундаментал муаммолар ҳамон ўз ечимини кутмоқда. Бу эса кеманинг хавфсизлигига оид хавотирларни кучайтирмоқда.

Двигателлардаги носозлик ва қизиб кетиш муаммоси

Ҳозирги вақтда муҳандисларни энг кўп ташвишга солаётган масала — кеманинг ориентация тизимидаги двигателларнинг ишончсизлигидир. Маълум бўлишича, ушбу двигателлар ўрнатилган бўлинмаларда ҳаддан ташқари қизиб кетиш ҳолатлари кузатилмоқда. Айнан шу техник тўсиқ Старлинер-1 миссиясига тайёргарлик кўришни тўхтатиб қўйган асосий омил бўлиб турибди.

Дастлаб NASA 2026-йилнинг баҳорида учувчисиз парвозни амалга оширишни режалаштирган эди. Бироқ, техник таҳлиллар шуни кўрсатдики, белгиланган графикни қайта кўриб чиқишга тўғри келади. Ҳозирча расмий старт санаси эълон қилинмаган бўлса-да, маслаҳат кенгаши вакиллари парвоз эҳтимолини "келаси йил давомида ёки ундан бироз кечроқ" дея эҳтиёткорлик билан баҳоламоқда.

Старлинер лойиҳасининг муваффақияти АҚШ учун стратегик аҳамиятга эга. Ҳозирда Халқаро коинот станциясига (ХКС) астронавтларни етказиб беришда фақатгина Elon Musk эгалик қиладиган SpaceX компаниясининг Crew Dragon кемасидан фойдаланилмоқда. Boeing кемаси ишга тушса, у Американинг иккинчи мустақил транспорт воситасига айланиши ва коинот парвозларида мувозанатни таъминлаши керак эди.

Лойиҳа атрофидаги бу каби кечикишлар Boeing обрўсига путур етказиш билан бирга, NASAнинг коинот дастурлари харажатларини ҳам ошириб юбормоқда. Мутахассислар ҳар бир кечикиш кема тизимларини қайта синовдан ўтказиш ва янги техник ечимларни жорий этишни талаб қилишини таъкидламоқда. Старлинер лойиҳаси коинотга чиқиш йўлидаги энг мураккаб ва муаммоли лойиҳалардан бири бўлиб қолмоқда.