Сунъий интеллект даври: 2026-йилда глобал технология компанияларида оммавий қисқартиришлар

Жаҳон технология бозори 2026-йилда жиддий трансформация даврини бошдан кечирмоқда. Йирик IT-гигантлар рекорд даражадаги даромадларга қарамай, ўз ишчи кучини оммавий равишда қисқартиришда давом этмоқда. Ушбу жараённинг асосий сабаби сифатида сунъий интеллект (AI) технологияларининг жадал жорий этилиши кўрсатиляпти. Layoffs.fyi маълумотларига кўра, жорий йилнинг ўзида соҳада 120 мингдан ортиқ ходим иш ўрнини йўқотган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Microsoft корпорацияси душанба куни ўзининг глобал ишчи кучининг 2,1 фоизини, яни тахминан 4 800 та штат бирлигини қисқартиришини эълон қилди. Компания раҳбарияти бу ўринлар бевосита AI билан алмаштирилмаслигини таъкидласа-да, сунъий интеллект иш услубини ўзгартираётгани ва кўплаб кундалик вазифаларни автоматлаштираётганини тан олди. Бу тенденция бутун саноат бўйлаб "эпидемия" каби тарқалмоқда.

Йирик компаниялардаги вазият ва AI омили

Oracle корпорацияси июн ойи охирида эълон қилган ҳисоботига кўра, сўнгги 12 ой ичида 21 000 нафар ходимни ишдан бўшатган. Компания ўзининг йиллик молиявий ҳисоботида сунъий интеллект технологияларини операцион жараёнларга татбиқ этиш келажакда ҳам ишчи кучи қисқаришига олиб келиши мумкинлигини очиқчасига билдирган. Бу Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорлар учун ҳам муҳим сигнал бўлиб, келажакда меҳнат бозорида қайси кўникмаларга талаб юқори бўлишини кўрсатади.

Google (Alphabet) ҳам бу жараёндан мустасно эмас. Компания ўзининг Cloud бўлинмасида, ҳатто даромадлар 63 фоизга ошган бир пайтда ҳам кадрлар оптимизациясини амалга оширмоқда. Google бошқа компаниялардан фарқли ўлароқ, ягона катта рақамни эълон қилмасдан, босқичма-босқич қисқартиришлар йўлини танлади. Тахминларга кўра, 2026-йилда 3 000 нафаргача муҳандис ишдан бўшатилган.

• Meta: 8 000 нафар ходимни қисқартирди, бироқ 7 000 кишини янги AI йўналишларига ўтказди.
• Cisco: Даромадлар кутилганидан юқори бўлишига қарамай, ресурсларни AI ва киберхавфсизликка йўналтириш учун 4 000 иш ўрнини ёпди.
• GitLab: AI инфратузилмасига инвестиция киритиш мақсадида ходимларининг 14 фоизи билан хайрлашди.
• Интуит: Мураккабликни камайтириш ва AI маҳсулотларига эътибор қаратиш учун 3 000 кишини бўшатди.

Иқтисодий ўсиш ва ишсизлик парадокси

Чалленгер, Грай & Чристмас консалтинг фирмаси таҳлилига кўра, май ойи сўнгги йиллардаги энг кўп қисқартиришлар кузатилган ой бўлди ва AI энг кўп келтирилган сабаб сифатида қайд этилди. Cloudflare компанияси ўз тарихидаги энг юқори чораклик даромадни (639,8 миллион доллар) қайд этган бўлса-да, ходимларининг 20 фоизини ишдан бўшатишга қарор қилди.

Экспертларнинг фикрича, технологик компаниялар пандемия давридаги ҳаддан ташқари кенгайишдан сўнг энди ўз тузилмаларини ихчамлаштирмоқда. Бу жараён нафақат харажатларни тежаш, балки компания ресурсларини келажакнинг асосий драйвери бўлган сунъий интеллект пойгасига сафарбар этиш билан боғлиқ. Бу эса глобал меҳнат бозорида мутахассислардан янги технологиялар билан ишлаш кўникмаларини янада кўпроқ талаб қилади.