Шотландия тарихий қадам остонасида: Мамлакат илк бор ўз ҳудудидан коинотга ракета учиради

Шотландия ўз тарихида илк бор ўз ҳудудидан сунъий йўлдошларни коинотга учиришга қизғин ҳозирлик кўрмоқда. Германиянинг Роккет Факторй Аугцбург (РФА) компанияси Шетленд оролларидаги СахаВорд космодромидан РФА Оне ракета-ташувчисини учириш учун расмий рухсатнома олди ва айни пайтда парвоз олди инфратузилмасини тайёрлаш ишларини бошлаб юборди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, ушбу лойиҳа нафақат Шотландия, балки бутун Британия коинот саноати учун инқилобий аҳамиятга эга. Шу пайтга қадар Буюк Британия ривожланган коинот тармоғига ва сунъий йўлдош ишлаб чиқарувчи йирик компанияларга эга бўлса-да, ўз ҳудудидан орбитага юк чиқарадиган фаол космодромга эга эмас эди. Муваффақиятли парвоз амалга оширилса, бу Британия тупроғидан коинотга чиқишнинг биринчи ҳолати сифатида тарихга киради.

Техник имкониятлар ва кутилаётган миссия

РФА Оне ракетаси оғирлиги 1300 килограммгача бўлган кичик ва микро-сунъий йўлдошларни паст қутбли ҳамда қуёш-синхрон орбиталарига олиб чиқиш учун мўлжалланган. Бундай орбиталар Ерни масофадан кузатиш қурилмалари учун жуда қулай ҳисобланади, чунки улар сайёранинг муайян ҳудудлари устидан бир хил ёритиш шароитида мунтазам ўтиб туриш имконини беради.

Илк парвоз доирасида скандинавиялик буюртмачига тегишли бўлган, оғирлиги тахминан 500 килограмм келадиган Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошини орбитага жойлаштириш режалаштирилган. Ракета бутловчи қисмлари Швецияда синовдан ўтказилганидан сўнг, Шетленд архипелагига етказиб берилади. Тайёргарлик доирасида космодром ҳудудида қиймати 120 минг фунт стерлингга тенг ҳимоя периметрини қуриш ишлари бошланган.

Муваффақиятсиз уриниш ва янги режалар

Таъкидлаш жоизки, РФА Оне ракетаси ҳали бирорта ҳам муваффақиятли парвозни амалга оширмаган. Дастлабки синовлар 2024-йилнинг август ойида кутилмаган авария билан якунланган эди. Ўшанда турбонасослардан бирида кислород ёниши оқибатида ракетанинг биринчи поғонаси олов ичида қолган ва ёнғин барча 9 та двигателга тарқалган эди. Бу ҳодиса режалаштирилган миссия муддатини сезиларли даражада ортга сурди.

Ҳозирда компания денгиз лицензиясини олиш учун ариза топширган ва парвознинг энг яқин муддати сифатида жорий йилнинг июль ойи кўрилмоқда. Маҳаллий аҳоли хавфсизлигини таъминлаш мақсадида парвоз вақтида Анст оролидаги йўлларда ҳаракатланиш чекланади, бироқ аҳолига махсус рухсатномалар берилади.

Ушбу лойиҳа Европанинг кичик ракета-ташувчилар бозорида муҳим ўрин тутиши кутилмоқда. СахаВорд космодроми учун эса бу мунтазам тижорий парвозларни амалга оширувчи янги коинот бандаргоҳи сифатидаги илк реал имтиҳон бўлади. Агар барчаси кўнгилдагидек кечса, Шотландия жаҳон коинот харитасида ўзининг мустаҳкам ўрнига эга бўлади.