Олимлар суваракларни масофадан бошқариладиган кибер-роботларга айлантиришди
Сингапур олимлари робототехника соҳасида инқилобий қадам ташлаб, тирик суваракларни масофадан бошқариладиган кибер-организмларга айлантиришга муваффақ бўлишди. Натуре Коммуникатионс журналида эълон қилинган тадқиқот натижаларига кўра, ушбу био-гибрид тизимлар нафақат қуруқликда, балки махсус ишлаб чиқилган “ақуваланг” қурилмалари ёрдамида сув остида ҳам ҳаракатланиш имкониятига эга бўлди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Нанянг технология университети профессори Ҳиротака Сато бошчилигидаги гуруҳ ушбу лойиҳа учун Мадагаскар суваракларини танлаб олди. Бу ҳашаротлар ўзининг чидамлилиги, беш йилгача яшай олиши ва ноқулай шароитларга юқори даражадаги мослашувчанлиги билан ажралиб туради. Олимларнинг мақсади — анъанавий роботлар кира олмайдиган вайроналар ва хавфли ҳудудларда қидирув-қутқарув ишларини амалга оширадиган бошқарилувчи платформа яратишдир.
Сув остида нафас олиш технологияси
Лойиҳа доирасидаги энг катта техник тўсиқ суваракларнинг сув остида узоқ вақт қола олмаслиги эди. Муаммони ҳал қилиш учун муҳандислар 3D-принтерда ҳашаротнинг нафас олиш тешикларини ёпиб турувчи миниатюра модулларини чоп этишди. Ушбу тизим кислород баллонларига эмас, балки кимёвий реакцияга асосланган. Водород пероксид ва марганец диоксиди аралашмаси парчаланиб, ҳашаротнинг нафас олиш тизимига бевосита кислород етказиб беради.Тадқиқотчилар дастлаб бошқарув қурилмаларини ҳашаротнинг устига “ржукзак” кўринишида ўрнатишга уринишган эди. Бироқ, бу усул суваракнинг ҳаракатланиш тезлигини пасайтириб юборгани маълум бўлди. Натижада барча микросхемалар ва қувват манбалари бевосита ҳашаротнинг танасига жойлаштирилди. Бу эса кибер-организмларга сув остида ҳам қуруқликдаги каби юқори тезликда ҳаракатланиш имконини берди.
Келажакдаги истиқболлар ва афзалликлар
Ўтказилган тажрибалар шуни кўрсатдики, модификация қилинган сувараклар сув остида уч соатгача фаол бўлишлари мумкин. Энг муҳими, тажрибадан сўнг ҳашаротларнинг умумий ҳолатида ҳеч қандай салбий ўзгаришлар кузатилмаган. ixbt.com маълумотига кўра, бундай био-гибрид тизимлар классик роботларга қараганда бир қанча устунликларга эга:- Ишлаб чиқариш харажатларининг кескин пастлиги;
- Юқори энергия самарадорлиги (ҳашарот ўз ҳаракати учун энергияни озиқ-овқатдан олади);
- Мураккаб релефларда ва тор жойларда ҳаракатланиш қобилияти;
- Экстремал шароитларда, жумладан, бошқа сайёралардаги миссияларда фойдаланиш имконияти.
Изоҳлар 0
…