Ростех ўзининг янги «Сатурн» учувчисиз учиш аппаратлари линиясини намойиш этди

Россиянинг «Ростех» давлат корпорацияси таркибига кирувчи «Радиоэлектрон технологиялар» концерни (КРEТ) илк бор «Сатурн» туркумидаги учувчисиз учиш аппаратларини (УУА) кенг жамоатчиликка тақдим этди. Қозон шаҳрида бўлиб ўтган «Дрон Экспо-2026» халқаро кўргазмасида намойиш этилган ушбу қурилмалар замонавий технологик ечимлари ва кенг қамровли имкониятлари билан соҳа мутахассислари эътиборини тортди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Янги линия таркибидан универсал характерга эга бўлган «Сатурн-30» ҳамда оптик-электрон тизим билан жиҳозланган кичик ҳажмли «Сатурн-10» дронлари жой олган. Ушбу аппаратларнинг асосий ўзига хослиги шундаки, улар техник кўриш ва сунъий интеллектга асосланган мухтор (автоном) навигация ҳамда бошқарув тизимлари билан таъминланган. Бу эса дронларга мураккаб шароитларда ҳам инсон омилисиз топшириқларни бажариш имконини беради.

Техник имкониятлар ва функционаллик

«Сатурн-30» модели ўзининг юк кўтариш қобилияти ва тезлиги билан ажралиб туради. Умумий вазни 30 кг бўлган ушбу аппарат ҳавода бир соатгача қолиши ва соатига 180 км тезликка чиқиши мумкин. Қурилма 3000 метр баландликкача кўтарила олади ва 7 кг гача бўлган юкларни манзилларга етказиб бериш қувватига эга. Бу кўрсаткичлар уни логистика ва тезкор етказиб бериш хизматлари учун қулай воситага айлантиради.

Кичикроқ модел ҳисобланган «Сатурн-10» эса асосан мониторинг ва қидирув ишларига мўлжалланган. Унинг вазни 10 кг бўлиб, парвоз давомийлиги 30 дақиқани ташкил этади. Ҳар иккала дрон электр двигателлари билан жиҳозланган бўлиб, бу уларнинг экологик тозалиги ва шовқинсиз ишлашини таъминлайди. «Ростех» маълумотига кўра, мазкур қурилмалар тўлиқ маҳаллий бутловчи қисмлардан йиғилган.

Ушбу дронлар фуқаролик мақсадларида кенг қўлланилиши кутилмоқда. Хусусан, улардан қуйидаги йўналишларда фойдаланиш режалаштирилган:

• Ҳудудларни масофадан туриб мониторинг қилиш ва назорат ўрнатиш;
• Қийин етиб бориладиган жойларга юкларни етказиб бериш;
• Фавқулодда вазиятларда қидирув-қутқарув ишларини олиб бориш;
• Инфратузилма объектларининг ҳолатини сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиш.

Ишлаб чиқувчиларнинг таъкидлашича, лойиҳани амалга ошириш жараёни рекорд даражадаги қисқа муддатни банд этган. Лойиҳалаш босқичидан бошлаб парвоз синовларигача бўлган йўл атиги олти ой ичида босиб ўтилган. Ҳозирда «Сатурн» туркумидаги барча дронлар якуний парвоз синовларидан ўтказилмоқда ва тез орада серияли ишлаб чиқаришга йўналтирилиши кутилмоқда.

Ўзбекистон каби кенг ҳудудга ва ривожланаётган логистика тизимига эга мамлакатлар учун ҳам бундай автоном дронлар технологияси келажакда қишлоқ хўжалиги ва етказиб бериш соҳаларида муҳим аҳамият касб этиши мумкин. Сунъий интеллект ёрдамида бошқариладиган аппаратлар инсон ресурсини тежаш ва хавфсизликни оширишда асосий драйверга айланиб бормоқда.