Microsoft раҳбари Сатя Наделла сунъий интеллект хавфидан огоҳлантирди

Сунъий интеллект (AI) технологияларининг жадал ривожланиши нафақат янги имкониятлар, балки кутилмаган хавфларни ҳам келтириб чиқармоқда. Microsoft бош директори Сатя Наделла ўзининг сўнгги чиқишида технология олами учун кутилмаган ва очиқ огоҳлантириш билан чиқди. Унинг фикрича, OpenAI ва Anthropic каби йирик лабораторияларнинг хизматларидан фойдаланаётган компаниялар ўзлари билмаган ҳолда ўз бизнесларининг келажагини хавф остига қўймоқдалар. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Наделланинг таъкидлашича, бугунги кунда сунъий интеллект моделларидан фойдаланувчилар аслида "икки карра ҳақ тўламоқдалар". Биринчи навбатда, улар AI токенлари ва хизматлари учун бевосита пул тўлашса, иккинчи ва энг муҳими, улар ўзларининг энг махфий ва қимматли бизнес маълумотларини ушбу моделларга тақдим этмоқдалар. Бу маълумотлар моделни янада ақлли қилиш учун ишлатилади, натижада йирик технологик лабораториялар ўз мижозларининг ички сирларини ўрганиб, уларга рақобатчига айланиши мумкин.

"Троя оти" эффекти ва маълумотлар ўғирланиши

ixbt.com маълумотига кўра, Силикон водийсида кўплаб инвесторлар ва экспертлар ушбу моделларни "Троя оти"га қиёслашмоқда. Компаниялар ўз иш самарадорлигини ошириш мақсадида AI моделларига қанчалик кўп маълумот юкласа, ушбу моделлар шунчалик кўп ўрганади. Сатя Наделла бу жараённи "интеллектуал мулкнинг оқиб чиқиши" деб атади. Унинг сўзларига кўра, модел фойдаланувчиларнинг тузатишлари, сўровлари ва агентлар қўллайдиган воситалардан ўрганиб, компаниянинг ўзига хос ноу-хауларини ўзлаштириб олади.

Ушбу ҳолат айниқса Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорлардаги стартаплар ва йирик корхоналар учун ҳам долзарбдир. Маҳаллий компаниялар глобал AI хизматларидан фойдаланишда ўзларининг мижозлар базаси, стратегик режалари ва ички алгоритмларини очиқлаб юборишлари мумкин. Наделла бу турдаги билимларни "рақобатчи ҳеч қачон сотиб ололмайдиган, аммо AI моделлари бепул қўлга киритаётган бойлик" деб таърифлади.

Дистиллация ва адолатли фойдаланиш масаласи

Microsoft раҳбари яна бир муҳим муаммони кўтарди: AI моделларини яратувчи компаниялар бутун интернетдаги очиқ маълумотлардан ўз моделларини ўқитиш учун бепул фойдаланишади, бироқ бошқаларга ўз моделларини ўрганишга рухсат беришмайди. Наделла буни адолатсизлик деб ҳисоблайди. Унинг фикрича, агар лабораториялар очиқ маълумотлардан фойдаланса, корхоналар ҳам ушбу моделлардан олинган натижалар асосида ўзларининг кичик ва арзонроқ моделларини яратиш (дистиллация) ҳуқуқига эга бўлиши керак.

Ҳозирда Anthropic каби компаниялар ўз моделларининг натижалари бошқа рақобатчилар, хусусан, Хитой очиқ манбали моделлари томонидан ўзлаштирилаётганидан шикоят қилмоқда. Бироқ Наделла модел яратувчиларининг бу борадаги чекловларини "ирония" деб атади. Унинг фикрича, технологик гигантлар ҳам очиқлик тамойилларига амал қилишлари шарт.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, Сатя Наделланинг ушбу чиқиши AI бозорида янги тартибга солиш даври бошланаётганидан далолат беради. Компаниялар эндиликда нафақат AI имкониятларидан фойдаланишни, балки ўзларининг энг қимматли активи — маълумотларини қандай ҳимоя қилишни ҳам жиддий ўйлашлари керак бўлади. Акс ҳолда, бугунги ёрдамчи эртанги энг кучли рақобатчига айланиши ҳеч гап эмас.