Авиация инқилоби: Аирбус ва МТУ водородли электр двигател устида иш бошламоқда
Авиация саноати экологик тозалик сари улкан қадам ташламоқда. Дунёнинг энг йирик самолёт ишлаб чиқарувчиларидан бири бўшган Аирбус компанияси Германиянинг МТУ Аэро Энгинес корхонаси билан ҳамкорликда бутунлай водород ёнилғисида ишлайдиган электр двигателини яратишга киришди. Ушбу лойиҳа керосин даврининг якунланиши ва “яшил” авиация эрасининг бошланиши сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Икки гигант компания ўртасидаги келишувга кўра, янги авлод куч қурилмаларини ишлаб чиқиш учун махсус қўшма корхона ташкил этилади. ixbt.com маълиумотига кўра, мазкур лойиҳа 2025-йилда Париж авиасалонида имзоланган ҳамкорлик шартномасининг мантиқий давомидир. Янги корхонанинг расмий иш бошлаши 2027-йилга режалаштирилган бўлиб, ҳозирда Европадаги ҳуқуқий тартибга солиш жараёнлари ва рухсатномалар кутилмоқда.
Водород технологияси ва экологик устуворлик
Янги двигателнинг ишлаш принципи анъанавий ички ёнув двигателларидан тубдан фарқ қилади. Тизим водород ёнилғиси элементларига асосланган бўлиб, унда ёқилғи ёқилмайди. Бунинг ўрнига водород ва кислород ўртасидаги кимёвий реакция натижасида электр энергияси ҳосил қилинади. Бу жараёнда атмосферага зарарли карбонат ангидрид (CO2) ёки азот оксиди ўрнига фақат оддий сув буғичи ажралиб чиқади.Ҳамкорлик доирасида вазифалар аниқ тақсимланган: Аирбус тижорат самолётлари технологияси ва суюқ водородни сақлаш тизимлари учун масъул бўлади. МТУ Аэро Энгинес эса бевосита двигателнинг ўзини лойиҳалаш, ёнилғи элементларини яратиш, сертификатлаштириш ва келгусида техник хизмат кўрсатиш ишларини ўз зиммасига олади. Бу занжир лойиҳани чизмалардан тортиб серияли ишлаб чиқаришгача бўлган тўлиқ сиклни қамраб олади.
ЗEРОе дастури ва келажак режалари
Ушбу ташаббус Аирбус компаниясининг кенг кўламли ЗEРОе дастурининг бир қисмидир. Компания 2035-йилга қадар дунёдаги биринчи нол эмиссияли, яни ҳавони мутлақо ифлослантирмайдиган тижорат йўловчи самолётини парвозга чиқаришни мақсад қилган. Янги водородли двигател айнан шу мақсадга эришишда асосий технологик пойдевор бўлиб хизмат қилади.Лойиҳа фақат двигател яратиш билан чекланиб қолмайди. Аирбус ва МТУ водород авиацияси учун бутун бошли экотизимни шакллантириш ниятида. Бунга қуйидагилар киради:
- Хавфсизлик стандартлари ва норматив базани ишлаб чиқиш;
- Суюқ водородни сақлаш ва самолётларга қуйиш инфратузилмасини яратиш;
- Халқаро авиация талабларига мувофиқ янги сертификатлаштириш жараёнларини жорий этиш.
Изоҳлар 0
…