Тунги қуёш: АҚШ олимлар эътирозига қарамай фазовий кўзгу лойиҳасини маъқуллади

АҚШ Федерал алоқа комиссияси (ФКК) Рефлект Орбитал компаниясининг коинотга махсус акс эттирувчи қопламали экспериментал сунъий йўлдошни учириш ҳақидаги аризасини маъқуллади. Ушбу қурилма тунда Ернинг маълум ҳудудларига қуёш нурини йўналтириш учун мўлжалланган. Мазкур қарор астрономик ташкилотлар ва экологик гуруҳларнинг кескин эътирозларига қарамасдан қабул қилинди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Рефлект Орбитал компанияси орбитадаги бошқариладиган кўзгу ёрдамида сайёра юзасида диаметри тахминан 5 километр бўлган ёруғлик доғини ҳосил қилишни режалаштирмоқда. Стартап вакилларининг таъкидлашича, ушбу технология тунда қуёш электр станцияларини қўшимча ёритиш ҳамда табиий офатлардан жабр кўрган ҳудудларда қутқарув ишларини олиб боришда жуда қўл келиши мумкин. Эарендил-1 деб номланган биринчи намойиш йўлдоши яқин ойларда орбитага чиқарилиши кутилмоқда.

Экологик хавотирлар ва астрономик тўсиқлар

Лойиҳа доирасида келажакда 50 мингтагача сунъий йўлдошдан иборат улкан тизим яратиш кўзда тутилган. Айнан тизимнинг миқёси илмий ҳамжамиятнинг асосий хавотирига сабаб бўлмоқда. ФКК қарор қабул қилишдан олдин 1800 га яқин мурожаатни кўриб чиқди ва уларнинг аксарияти лойиҳага қарши эди. Мутахассислар сунъий ёритиш тунги осмоннинг ёруғлик ифлосланишини ошириши ва табиий экотизимларга зарар етказишидан огоҳлантирмоқда.

Америка астрономия жамияти (ААС) вакили Рооҳи Далалнинг сўзларига кўра, акс этган кучли нур ҳайдовчилар ва учувчиларни вақтинча кўр қилиб қўйиши, телескоп орқали осмонни кузатувчи ҳаваскорларнинг кўзига шикаст етказиши мумкин. Шунингдек, бу профессионал обсерваториялар ишига жиддий халақит беради. Бироқ, ФКК ушбу хатарлар комиссия ваколатига кирмаслигини, уларнинг вазифаси фақат радиочастоталардан фойдаланишни тартибга солиш эканини маълум қилди.

Коинотдан ёритишнинг глобал оқибатлари

ixbt.com маълумотига кўра, астроном Оливиер Ҳаинаут томонидан ўтказилган моделлаштириш натижалари 50 мингта кўзгули йўлдош тунги осмон ёрқинлигини кескин ошириб юборишини кўрсатган. Натижада, ҳатто қўриқланадиган қоронғу осмон ҳудудлари ҳам шаҳар чеккасидаги ёруғ зоналарга айланиб қолиши мумкин. Бу эса коинотни чуқур ўрганишга қаратилган йирик халқаро лойиҳалар учун катта тўсиқдир.

Ҳозирги вақтда Ер юзида коинотни энг батафсил кузатиш имконини берувчи Вера Rubin обсерваторияси, ЭЛТ ва GMТ каби улкан телескоплар қурилмоқда. Сунъий йўлдошлардан тарқаладиган нур атмосферада сочилиб, кутилганидан анча кенгроқ майдонни ёритиб юбориши ушбу илмий изланишлар аниқлигига путур етказади. Шунга қарамай, технологик стартаплар ва тартибга солувчи органлар иқтисодий манфаатлар ва инновацияларни биринчи ўринга қўймоқда.