Telegramнинг t.me қисқа ҳаволалари яна иш бошлади: Узилишга АҚШ санкциялари сабаб бўлди

Telegram мессенжерининг оммабоп гуруҳлар ва каналларга кириш учун фойдаланиладиган t.me қисқа доменлари бир кунлик узилишдан сўнг яна фаолиятини тиклади. Душанба куни бошланган ушбу муаммо бутун дунё бўйлаб фойдаланувчиларнинг очиқ ресурсларга биргина босиш орқали кириш имкониятини чеклаб қўйган эди. Мазкур ҳолат нафақат фойдаланувчилар, балки сервис асосчиси Павел Дуровнинг ҳам эътиборини тортди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Домен фаолиятини бошқарувчи Черногориянинг ДомаинМE регистратори маълумотларига кўра, t.me домени техник сабабларга кўра эмас, балки ҳуқуқий тартибга солиш жараёнлари туфайли вақтинча тўхтатилган. TechCrunch нашри билан суҳбатда ДомаинМE раҳбари Предраг Лешич домен яна онлайн режимга қайтганини тасдиқлади ва тез орада расмий баёнот берилишини маълум қилди.

Санкциялар ва "серверҳолд" ҳолати

Доменнинг ўчиб қолишига АҚШ Молия вазирлигининг Хорижий активларни назорат қилиш бошқармаси (ОФАК) томонидан киритилган чекловлар сабаб бўлгани айтилмоқда. Регистратор вакиллари Х (собиқ Twitter) тармоғида Павел Дуровга жавоб берар экан, домен ОФАК талабларига мувофиқликни текшириш доирасида вақтинча тўхтатиб қўйилганини тушунтиришди.

Интернет ёзувларига кўра, Telegram доменига нисбатан "серверҳолд" мақоми қўлланилган. Одатда бу мақом домен регистратори томонидан маълум бир сабабларга кўра доменни блоклаб қўйишни англатади ва бу автоматик равишда сайтнинг бутун дунё бўйлаб ишламай қолишига олиб келади. Сешанба куни эрталаб ушбу чеклов олиб ташланди ва ҳаволалар яна ўз ҳолига қайтди.

Нега айнан бутун домен блокланди?

Мутахассислар, жумладан технолог Жонаҳ Арагоннинг фикрича, ушбу ҳодиса АҚШ Молия вазирлиги томонидан Фирст VPN провайдерига қарши санкциялар эълон қилинган кун билан мос келган. Расмийлар ушбу VPN хизматидан кибержиноятчилар тўлов дастурлари орқали ҳужумлар уюштиришда фойдаланганини таъкидламоқда. АҚШ ҳукумати жорий йил бошида ушбу сервис сайтини ёпиб қўйган эди.

Қизиғи шундаки, Фирст VPN учун эълон қилинган санкциялар рўйхатида ушбу провайдернинг Telegram'даги очиқ гуруҳига олиб борувчи t.me ҳаволаси ҳам кўрсатилган. Тахминларга кўра, домен регистратори санкцияларга риоя қилмаслик учун қўлланилиши мумкин бўлган йирик жарималардан қочиш мақсадида, фақат битта ҳаволани эмас, балки бутун t.me доменини вақтинча музлатиб қўйишга қарор қилган.

Ўзбекистонлик фойдаланувчилар учун ҳам Telegram энг асосий мулоқот ва ахборот олиш воситаси ҳисобланади. t.me доменининг вақтинча ишламай қолиши кўплаб маҳаллий каналлар ва бизнес аккаунтларга ташқи ҳаволалар орқали ўтишда қийинчиликлар туғдирди. Ҳозирда барча тизимлар барқарор ишламоқда ва фойдаланувчилар қисқа ҳаволалардан ҳеч қандай чекловларсиз фойдаланишлари мумкин.