АҚШда ядровий хавфсизлик қоидалари юmsҳатилмоқда: АЛАРА тамойилидан воз кечилиши мумкин
АҚШ Ядровий тартибга солиш комиссияси (НРК) атом энергетикаси соҳасида ўн йилликлар давомида амал қилиб келган хавфсизлик стандартларини қайта кўриб чиқишни таклиф қилди. Мазкур ташаббус доирасида радиация таъсирини имкон қадар паст даражада сақлашни назарда тутувчи АЛАРА (ас лов ас реасонаблй ачиевабле) тамойилидан воз кечиш режалаштирилмоқда. Бу ўзгариш соҳа мутахассислари ва экологлар ўртасида жиддий баҳсларга сабаб бўлмоқда, чунки у атом электр станциялари (AES) хавфсизлигини таъминлашнинг фундаментал асоси ҳисобланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
ixbt.com маълумотига кўра, НРК ушбу қарорни тартибга солиш жараёнидаги "ортиқча ноаниқликларни бартараф этиш" истаги билан изоҳламоқда. Амалдаги қоидаларга кўра, AES операторлари радиация даражаси белгиланган меъёрлардан паст бўлса ҳам, уни янада камайтириш чораларини кўришга мажбур эди. Янги таклиф эса ушбу мажбуриятни бекор қилиб, операторларга фақат белгиланган юқори чегарадан ошмаслик талабини қолдириши мумкин.
Хавфсизлик стандартларига таҳдидми ёки оптималлаштириш?
Экспертлар, хусусан, Хавотирга тушган олимлар иттифоқи (Унион оф Концернед Ссиентистс) вакили Эдвин Лйман, бундай қадам ядровий объектларни бошқариш сифатининг пасайишига олиб келишидан огоҳлантирмоқда. Унинг фикрича, АЛАРА тамойилининг бекор қилиниши эксплуатация жараёнида хавфсизлик маданиятининг сусайишига ва ишчилар ҳамда аҳоли учун радиация хавфининг ортишига сабаб бўлиши мумкин.Шу билан бирга, комиссия 1970-йилда қабул қилинган Миллий экологик сиёсат тўғрисидаги қонунни (НEПА) ижро этиш тартибини ҳам ўзгартиришни кўзламоқда. Таклиф этилаётган янгиликлар ядровий объектларни қуриш ва ишга туширишдан олдин ўтказиладиган экологик текширувлар ҳажмини сезиларли даражада қисқартиришни назарда тутади. Бу эса жамоатчиликнинг бундай лойиҳаларни муҳокама қилишдаги иштирокини чеклаб қўйиши мумкин.
Бундан ташқари, НРК атом объектларининг атроф-муҳитга таъсирини баҳолашда шовқин, чанг ва атмосферага чиқариладиган чиқиндилар каби омилларни текширишдан воз кечишни таклиф қилмоқда. Те Ҳилл нашри хабар беришича, янги қоидалар ҳатто баъзи амалдаги ва янги қурилаётган реакторларни мунтазам текширувларнинг бир қисмидан озод қилиши кутилмоқда.
Энергетика соҳасидаги ислоҳотларнинг оқибати
Мазкур ўзгаришлар АҚШ Энергетика вазирлиги соҳа ходимлари учун радиация чекловларини қайта кўриб чиқишни бошлаганидан бир неча ой ўтиб эълон қилинди. Ҳукумат бу қадамларни ядровий лойиҳаларни амалга оширишни соддалаштириш ва мамлакатда атом энергетикасини кенгайтириш стратегиясининг бир қисми сифатида тақдим этмоқда. Бироқ, танқидчилар иқтисодий манфаатлар йўлида хавфсизлик стандартларидан воз кечиш узоқ муддатда оғир оқибатларга олиб келиши мумкинлигидан хавотирда.Ядровий тартибга солиш соҳасидаги ушбу ислоҳотлар қуйидаги асосий йўналишларни қамраб олади:
- Радиация таъсирини минимал даражага тушириш талабини бекор қилиш;
- Янги AESлар қурилишида экологик экспертиза жараёнини тезлаштириш;
- Атроф-муҳитга таъсирни баҳолашда иккинчи даражали омилларни ҳисобга олмаслик;
- Амалдаги реакторлар учун назорат тартиб-таомилларини енгиллаштириш.
Изоҳлар 0
…