Хитой Ойнинг жанубий қутбидан сув қидиради: Чанғэ-7 миссиясига тайёргарлик бошланди

Хитой космик тадқиқотлар соҳасида навбатдаги улкан қадамни ташлашга тайёрланмоқда. Мамлакатнинг энг қувватли оғир ташувчи ракетаси ҳисобланган Лонг Марч 5 Y14 Венчан космодромига муваффақиятли етказилди. Ушбу ракета яқин вақт ичида Чанғэ-7 автоматик станциясини Ой орбитасига олиб чиқиши кутилмоқда. Мазкур миссия инсониятнинг Ер йўлдошини ўрганиш тарихидаги энг мураккаб лойиҳалардан бири бўлиши айтилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳозирда космодромда ракетани якуний йиғиш ва комплекс синовлардан ўтказиш жараёнлари бошланган. Таъкидлаш жоизки, Чанғэ-7 станциясининг ўзи старт майдончасига жорий йилнинг апрель ойидаёқ келтирилган эди. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу миссия бир вақтнинг ўзида бир нечта қурилмани ўз ичига олган мураккаб тизимдан иборат: орбитал аппарат, қўниш модули, луноход, Ой атрофида учувчи махсус аппарат ва ретрансляция сунъий йўлдоши.

Жанубий қутб ва абадий соядаги кратерлар

Миссиянинг асосий нишони Ойнинг жанубий қутбидаги Эйткен ҳудуди бўлиб, у 85 даражадан жанубий кенгликда жойлашган. Олимларнинг фикрича, айнан шу ҳудудда қуёш нури ҳеч қачон тушмайдиган, доимий сояда қоладиган кратерлар мавжуд. Чанғэ-7 орбитага чиққандан сўнг, мазкур кратерлар устидан учиб ўтиб, у ерда сув музлари захиралари бор-йўқлигини текширади. Сувнинг мавжудлиги келажакда Ойни ўзлаштириш ва у ерда базалар қуриш учун ҳаётий муҳим аҳамиятга эга.

Дастурнинг кейинги босқичида қўниш модули ва луноход Ой сиртига тушиб, илмий маълумотлар тўплашни бошлайди. Бу маълумотлар нафақат Ойнинг геологик тузилишини тушунишга, балки келажакдаги миссиялар учун хавфсиз қўниш нуқталарини аниқлашга ёрдам беради. Хитойлик мутахассислар ушбу тадқиқотлар орқали Ойнинг жанубий қутбидаги табиий ресурслар харитасини яратишни мақсад қилган.

Халқаро Ой станцияси сари илк қадам

Чанғэ-7 миссияси мустақил лойиҳа бўлиш билан бирга, Хитойнинг узоқ муддатли космик стратегиясининг бир қисмидир. Ундан кейин амалга ошириладиган Чанғэ-8 миссияси билан биргаликда, ушбу қурилмалар Халқаро ой тадқиқот станциясини (ИЛRS) барпо этиш учун пойдевор вазифасини ўтайди. Хитой ушбу станцияни айнан жанубий қутб атрофида жойлаштиришни режалаштирмоқда.

Миссия таркибидаги қурилмаларнинг вазифалари қуйидагича тақсимланган:

• Орбитал аппарат: Алоқа ва умумий кузатувни таъминлайди;
• Қўниш модули ва луноход: Сиртда бевосита тадқиқотлар ўтказади;
• Учувчи аппарат: Кратерлар ичига кириб, муз намуналарини қидиради;
• Ретранслятор: Ер билан узлуксиз маълумот алмашинувини йўлга қўяди.

Ушбу лойиҳа муваффақиятли амалга ошса, Хитой Ойнинг энг қийин ўзлаштириладиган ҳудудларида илмий тадқиқот олиб бориш бўйича жаҳон етакчисига айланиши мумкин. Ўзбекистонлик илм-фан ишқибозлари учун ҳам ушбу янгилик муҳим, чунки космик пойгадаги янги бурилишлар яқин ўн йилликларда инсониятнинг коинотдаги ўрнини бутунлай ўзгартириб юбориши кутилмоқда.