SpaceX Starship лойиҳасида янги давр: Илк тўлиқ орбитал парвозлар учун йўл очилмоқда
Илон Маск асос солган SpaceX компанияси ўзининг энг йирик ва қудратли коинот кемаси — Starship тизимини тўлиқ орбитал парвозларга тайёрлашда муҳим босқичга етиб келди. АҚШ Федерал авиация бошқармаси (ФАА) Starship операцияларини кенгайтириш учун зарур бўлган экологик баҳолаш лойиҳасини эълон қилди. Ушбу ҳужжат кеманинг орбитадан қайтиши ва Ернинг турли нуқталарига қўниши билан боғлиқ жараёнларни тартибга солади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
ixbt.com маълумотига кўра, янги лицензия лойиҳасида илк бор кеманинг тўлиқ орбитал парвоздан сўнг қайтиб келиши расман кўриб чиқилмоқда. Шу пайтга қадар амалга оширилган барча синовлар, жумладан, шов-шувли парвозлар ҳам суборбитал мақомга эга эди. Эндиликда SpaceX нафақат Техасдаги Starbase полигонидан, балки Флоридадаги Кеннеди номидаги коинот марказидан ҳам парвозларни амалга ошириш ва кемаларни қайтариб олиб келиш имкониятига эга бўлиши кутилмоқда.
Қўниш стратегияси ва хавфсизлик чоралари
Ҳужжатда кемани қайтариб қўндиришнинг бир неча сценарийлари кўзда тутилган. Агар Starship кемасини Техасдаги "Мехазилла" минораси ёрдамида тутиб олиш имкони бўлмаса, у Тинч океанининг шимолий қисмидаги захира ҳудудга йўналтирилади. Шунингдек, Чили қирғоқлари яқинидаги ва Тинч океанининг марказий қисмидаги мавжуд қўниш ҳудудларини кенгайтириш режалаштирилган. Бу чора-тадбирларнинг барчаси 2030-йилгача бўлган давр учун мўлжалланган.ФАА мутахассислари атроф-муҳитга етказилиши мумкин бўлган зарарни энг консерватив сценарийлар асосида ҳисоблаб чиқишди. Ҳар бир ҳудуд учун атмосферага киришда кеманинг 25 марта парчаланиши, 25 марта бошқариладиган сувга қўниш ва 20 марта портлаш ҳолатлари (масалан, сув билан тўқнашувда) таҳлил қилинди. Таҳлиллар шуни кўрсатадики, белгиланган чораларга риоя қилинган тақдирда, табиатга сезиларли зарар етказилмайди.
Экология ва денгиз ҳайвонларини ҳимоя қилиш
Денгиз фаунасини асраш мақсадида махсус буфер зоналари ташкил этилиши назарда тутилган. Унга кўра, қўниш нуқталари қирғоқдан камида 130 километр узоқликда бўлиши керак. Шунингдек, қуйидаги чоралар амалга оширилади:- Қўниш ҳудудларини самолётлар ва дронлар ёрдамида олдиндан кўздан кечириш;
- Китлар ва бошқа денгиз жониворлари аниқланган тақдирда, кузатув кемаларининг тезлигини чеклаш;
- Сувнинг метан ва гидравлик суюқликлар билан ифлосланиш даражасини доимий назорат қилиш.
Авиация ва келгуси режалар
Starship парвозлари ҳаво қатновига ҳам ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. Техасга қўниш вақтида АҚШ ғарбидаги 90 дан ортиқ юқори баландликдаги ҳаво йўллари вақтинча ёпилиши мумкин. Энг тиғиз вақтларда бу чеклов соатига 600 тагача тижорий самолётлар йўналишига таъсир қилиши айтилмоқда. Бир марталик операция учун ҳаво ҳудуди тахминан 30 дақиқага ёпилади, бу эса йилига ўртача 6600 та авиарейснинг йўналишини ўзгартиришни талаб этади.Ҳозирда SpaceX Starship кемасининг иккинчи версиясини синовдан ўтказишни якунламоқда. Ушбу лойиҳа келажакда Starlink сунъий йўлдошларини орбитага чиқариш, коинотда ёнилғи қуйиш ва NASAнинг Artemis дастури доирасида Ойга миссияларни амалга ошириш учун ҳаётий муҳим ҳисобланади. Компания маълумотларига кўра, Starship тизимининг навбатдаги, 13-синов парвози шу йилнинг 16-июльидаёқ бўлиб ўтиши мумкин.
Изоҳлар 0
…