Лорде сунъий интеллектли кўзойнакларни кескин танқид қилди: “Бу мутлақо цехй эмас”

Машҳур поп-юлдуз Лорде Мадридда бўлиб ўтган Мад Коол фестивалидаги чиқиши чоғида замонавий технологиялар оламидаги янги тренд — сунъий интеллект (AI) билан жиҳозланган ақлли кўзойнакларга нисбатан ўзининг кескин эътирозини билдирди. Хонанданинг фикрича, бундай қурилмалар нафақат шахсий ҳаёт дахлсизлигига таҳдид солади, балки эстетик жиҳатдан ҳам ҳеч қандай жозибага эга эмас. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Лорде саҳнада туриб, мухлисларига қарата бугунги кунда нима ҳақиқий ва нима сунъий эканлигини ажратиш қийинлашиб бораётганини таъкидлади. “Дунёимизда ҳақиқатни англаш борган сари мураккаблашмоқда. Сиз қаршингиздаги инсон оддий қуёшдан ҳимояловчи кўзойнак таққанми ёки ўша лаънати AI-кўзойнакларими, билолмай қоласиз. Расман айтишим мумкинки, бу кўзойнакларни сотиб олманг. Улар мутлақо цехй эмас”, — дея қўшимча қилди хонанда.

Ушбу баёнот фестивал ҳомийларидан бири Рай-Бан бренди эканлиги фонида янада шов-шувли янгради. Гап шундаки, Рай-Бан айни пайтда Meta компанияси билан ҳамкорликда сунъий интеллектли ақлли кўзойнакларни ишлаб чиқармоқда. Қолаверса, Лордедан сўнг саҳнага чиққан хонанда Женние ушбу маҳсулотнинг расмий элчиси ҳисобланади. Лорденинг чиқиши реклама кампаниялари авжига чиққан бир пайтда кутилмаган зарба бўлди.

Махфийлик ва хавфсизлик муаммолари

Лорде фақат ташқи кўриниш ҳақида гапираётган бўлса-да, хавфсизлик бўйича экспертлар анча жиддийроқ муаммоларни кўтаришмоқда. ixbt.com маълумотларига кўра, камералар ва AI функциялари билан жиҳозланган ушбу қурилмалар шахсий ҳаёт дахлсизлигини бузиш, одамларни яширинча кузатиш ва товламачилик мақсадларида ишлатилиши мумкин. Meta компанияси махфийликни ҳимоя қилиш учун махсус индикатор чироқларини ўрнатганини айтса-да, бу чоралар кўплаб суд даъволари ва текширувларнинг олдини ололмаяпти.

Ҳатто Meta компаниясининг сунъий интеллектини ўргатиш жараёни билан боғлиқ жанжаллар ҳам юзага келган. Даъволардан бирига кўра, Кениядаги шартнома асосида ишловчи ишчилар кўзойнаклар орқали олинган очиқ ва шафқатсиз видеоларни кўриб чиқишга мажбурланган. Бу каби ҳолатлар технологик гигантларнинг маълумот йиғиш усуллари қанчалик шаффоф эканлиги борасида катта шубҳаларни уйғотмоқда.

Савдо ҳажми ва бозор динамикаси

Танқидларга қарамай, ақлли кўзойнаклар бозори жадал ўсишда давом этмоқда. Рай-Бан ишлаб чиқарувчиси бўлган ЭссилорЛухоттика компанияси маълумотларига кўра, 2025-йилда Meta AI кўзойнакларининг сотуви 7 миллион донадан ошган. Бу кўрсаткич 2023 ва 2024-йиллардаги умумий савдо ҳажмидан уч баравар кўпдир. Истеъмолчиларнинг қизиқиши ортиб бораётгани сабабли, Meta ушбу йўналишдаги маҳсулотлар қаторини кенгайтиришни режалаштирмоқда.

Лорденинг бу борадаги позицияси унинг аввалги қарашларига ҳам мос келади. Хонанда ўз вақтида смартфонини океанга улоқтиргани ҳақида ёзган эди. Унинг фикрича, технологиялар инсонни реал ҳаётдан узиб қўймаслиги керак. “Ҳозир ва шу ерда бўлиш — мана шу ҳақиқий жозибадир”, — дея якунлади у ўз нутқини.

Ўзбекистон бозорида ҳам бундай гаджетларга қизиқиш аста-секин ортиб бормоқда, бироқ уларнинг нархи ва махфийлик билан боғлиқ хавотирлар кўпчиликни ўйлантириб қўйиши табиий. Лорде каби жаҳон юлдузларининг чиқишлари эса технологик трендларга нисбатан танқидий қарашни шакллантиришга хизмат қилади.