Интернет асосчиларидан бири Винт Серф сунъий интеллект агентлари учун янги стандарт яратади

Интернет протоколлари (ТКП/ИП) асосчиларидан бири, афсонавий муҳандис Винт Серф глобал тармоқ келажагини ўзгартириши кутилаётган янги лойиҳага қўшилди. Google компаниясидаги 20 йиллик фаолиятини якунлаганига қарамай, 81 ёшли мутахассис рақамли дунёни тартибга солишда давом этмоқда. У Инноватион Лабс ташкилотига маслаҳатчи сифатида қўшилиб, очиқ интернетда сунъий интеллект (AI) агентларини идентификация қилиш ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш устида иш бошлади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Бугунги кунда аксарият AI агентлари ёпиқ экотизимлар ичида фаолият кўрсатади. Бироқ TechCrunch нашри хабарига кўра, яқин келажакда ушбу автоном тизимлар интернет бўйлаб эркин ҳаракатланиши ва бир-бири билан бевосита мулоқотга киришиши кутилмоқда. Инноватион Лабс айнан шу жараённи тартибга солиш, яни ҳар бир агентнинг кимлигини аниқлаш ва уларнинг ҳаракатлари учун жавобгарликни белгилашни мақсад қилган.

ДНСид: Агентлар учун рақамли паспорт

Лойиҳа доирасида ДНСид деб номланган янги стандарт таклиф этилмоқда. Бу тизим ҳар бир AI агентини муайян интернет доменига боғлайди ва криптографик далиллар ёрдамида унинг рўйхатдан ўтганлигини тасдиқлайди. Бу худди инсонлардаги паспорт тизимига ўхшаб, рақамли дунёда қайси агент кимга тегишли эканини ва у қандай ҳуқуқларга эга эканини аниқлаш имконини беради.

Винт Серфнинг таъкидлашича, ҳозирда энг катта муаммо — бу ишонч масаласидир. "AI агентлари қандай ваколатларга эга, бу ваколатлар қаердан олинган ва уларнинг хатти-ҳаракатлари учун ким жавобгар бўлади?" деган саволлар очиқ қолмоқда. Янги стандарт ушбу саволларга техник ечим топишни кўзда тутади. Бу Ўзбекистон каби рақамли иқтисодиётни ривожлантираётган давлатлар учун ҳам долзарб, чунки келажакда маҳаллий бизнес тизимлари ҳам халқаро AI агентлари билан ҳамкорлик қилиши муқаррар.

Ягона стандарт сари қийин йўл

Ҳозирда турли компаниялар ўз идентификация усулларини таклиф қилмоқда, бироқ уларнинг ўзаро мос келмаслиги (интероперабилитй) асосий тўсиқ бўлиб турибди. Серф бу вазиятни интернетнинг илк даврларига қиёслайди. Ўшанда ҳам турли тармоқлар бир-бири билан боғлана олмаган, фақат ягона ТКП/ИП протоколи жорий этилгач, глобал интернет вужудга келган эди.

Инноватион Лабс ва унинг ҳамкорлари ҳозирда ушбу стандартни бир нечта йирик технологик гигантлар билан синовдан ўтказмоқда. Агар ДНСид муваффақият қозонса, у интернетнинг янги қатламига айланади. Бу қатламда нафақат одамлар, балки миллионлаб автоном дастурлар бир-бири билан хавфсиз ва шаффоф тарзда битимлар тузиши, маълумот алмашиши мумкин бўлади.

Винт Серфнинг сўзларига кўра, бу давр ҳам ҳаяжонли, ҳам бироз мураккаб кечади. AI агентларининг функционаллиги шунчалик кучлики, уларни жиловлаш ва тартибга солиш учун фойдаланувчилар ва компаниялар томонидан кучли босим талаб этилади. Якунда фақат энг қулай ва универсал ишлайдиган стандартгина омон қолади.