Сунъий интеллект инқилоби: 16 нафар Нобел мукофоти совриндори дунё иқтисодиётини қутқаришга чақирди
Дунёнинг етакчи иқтисодчилари ва технология соҳасидаги нуфузли экспертлар сунъий интеллект (AI) ривожланиши келтириб чиқариши мумкин бўлган иқтисодий хатарлардан огоҳлантириб, махсус очиқ хат билан чиқишди. Стенфорд университети Рақамли иқтисодиёт лабораторияси томонидан тайёрланган "Ве Муст Акт Нов" («Биз ҳозир ҳаракат қилишимиз керак») деб номланган ҳужжатда 200 дан ортиқ мутахассис, жумладан, 16 нафар Нобел мукофоти совриндори иштирок этган. Экспертларнинг фикрича, сунъий интеллект келтириб чиқарадиган ўзгаришлар саноат инқилобидан кўра кенгроқ кўламга эга бўлади, аммо анча қисқа вақт ичида содир бўлади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Мурожаат муаллифлари яқин 10 йил ичида AI тизимлари мисли кўрилмаган даражада кучайиб, глобал иқтисодиётни бутунлай трансформация қилишини таъкидламоқда. Гарчи бу технология меҳнат унумдорлигини ва турмуш даражасини ошириш салоҳиятига эга бўлса-да, у меҳнат бозоридан одамларни кенг кўламда сиқиб чиқариш хавфини ҳам туғдиради. Шу сабабли, олимлар ҳукуматларни ва технологик гигантларни ижтимоий институтларни ушбу ўзгаришларга тайёрлашга чақирмоқда.
Саноат инқилобидан 10 баравар тезроқ
Стенфорд университети Рақамли иқтисодиёт лабораторияси директори Эрик Брйнжолфссоннинг таъкидлашича, AI имкониятлари уларнинг иқтисодий оқибатларини тушуниш даражамиздан анча тезроқ ўсиб бормоқда. Унинг сўзларига кўра, айнан мана шу узилиш технология фақат тор доирадаги компаниялар ёки шахслар эмас, балки бутун жамият манфаатларига хизмат қилиши учун зудлик билан чора кўришни талаб қилади.Нобел мукофоти совриндори Майкл Спенсе эса жараённинг кўлами ва тезлиги барча кучларни бирлаштиришни тақозо этишини билдирди. Anthropic компанияси ходими Антон Коринекнинг фикрича, инсоният буғ двигателлари, электр энергияси ва компьютерларга мослашиши учун ўнлаб йиллар керак бўлган бўлса, сунъий интеллектга мослашиш учун бор-йўғи бир неча йил вақт қолган бўлиши мумкин.
Ҳужжатни имзолаганлар орасида иқтисодиёт соҳасида танилган Дарон Асемоглу, Жосепҳ Стиглитз, Паул Кругман ва Бен Бернанке каби йирик олимлар бор. Шунингдек, Google, Anthropic ва OpenAI каби гигант компанияларнинг юқори лавозимли вакиллари, жумладан, Жефф Деан ва Сара Фриар ҳам ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаган. Бу эса технология яратувчиларининг ўзлари ҳам келажакдаги ижтимоий барқарорликдан хавотирда эканини кўрсатади.
Янги иқтисодий моделлар зарурати
Мутахассисларнинг фикрича, ҳозирги вақтда сунъий интеллектнинг бандлик, даромадлар тақсимоти ва унумдорликка таъсирини баҳолаш учун етарли иқтисодий кўрсаткичлар ва моделлар мавжуд эмас. Бу эса аниқ ҳаракатлар режасини ишлаб чиқишга тўсқинлик қилмоқда. Шу сабабли, олимлар қуйидаги йўналишларда иш олиб боришни таклиф қилмоқдалар:- AI инсон меҳнатини алмаштириш эмас, балки унинг имкониятларини тўлдириши учун янги рағбатлар яратиш;
- Ижтимоий ҳимоя механизмларини ва давлат институтларини қайта кўриб чиқиш;
- Технологик ривожланишнинг жамият манфаатларига мос келишини таъминловчи назорат тизимларини жорий этиш.
Изоҳлар 0
…