Ҳиндистон смартфон ишлаб чиқаришда Хитой гегемонлигига чек қўймоқчи

Ҳиндистон ҳукумати глобал электроника бозорида ўз мавқеини мустаҳкамлаш ва смартфон ишлаб чиқариш занжирида Хитойнинг устунлигига барҳам бериш мақсадида кўп миллиард долларлик янги рағбатлантириш дастурини эълон қилди. Ню-Деҳли томонидан тақдим этилган ушбу стратегик режа нафақат қурилмаларни йиғиш, балки бутловчи қисмларни маҳаллийлаштириш ва яримўтказгичлар саноатини ривожлантиришга қаратилган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Янги эълон қилинган "Мобиле Пҳоне Мануфактуринг Счеме" дастури доирасида беш йил давомида 6,5 миллиард доллар (625 миллиард рупия) миқдорида маблағ ажратилади. Мазкур дастур ишлаб чиқарувчиларга сотув ҳажмидан келиб чиқиб 2,25 фоиздан 5 фоизгача кешбэк кўринишидаги субсидиялар тақдим этади. Агар компаниялар асосий бутловчи қисмларни бевосита Ҳиндистоннинг ўзида ишлаб чиқарса, уларга қўшимча 1,5 фоизлик имтиёз ҳам берилиши кўзда тутилган.

Яримўтказгичлар ва бутловчи қисмлар учун улкан инвестиция

TechCrunch нашри хабарига кўра, Ҳиндистон ҳукумати фақат смартфонлар билан чекланиб қолмоқчи эмас. Яримўтказгичлар ишлаб чиқаришни қўллаб-қувватлаш учун қўшимча 13,3 миллиард доллар маблағ йўналтирилмоқда. Бу маблағлар чипларни лойиҳалаш, тадқиқотлар ўтказиш ва зарурий материаллар билан таъминлаш тизимини йўлга қўйишга сарфланади. Бу 2021-йилда бошланган чип ишлаб чиқариш дастурининг мантиқий давомидир.

Сўнгги ўн йилликда Ҳиндистон Apple, Samsung, Xiaomi, Oppo ва Vivo каби гигантлар учун муҳим ишлаб чиқариш марказига айланди. Айниқса, Apple компанияси ўз таъминот занжирини диверсификация қилиш мақсадида Ҳиндистонга алоҳида эътибор қаратмоқда. Ҳозирда дунёдаги барча iPhone қурилмаларининг қарийб 25 фоизи айнан Ҳиндистондаги Foxconn ва Tata Group заводларида йиғилмоқда.

Коунтерпоинт Ресеарч маълумотларига кўра, Ҳиндистон ҳозирча глобал смартфон ишлаб чиқаришнинг 18 фоизини эгаллаб турибди. Таққослаш учун, Хитойнинг улуши 63 фоизни ташкил этади. Ню-Деҳли ушбу тафовутни қисқартириш учун нафақат йирик брендларни жалб қилмоқда, балки импорт божларини ҳам камайтирмоқда. Масалан, яқинда смартфон бутловчи қисмлари учун божлар бекор қилинди, бу эса Apple ва Xiaomi каби компанияларнинг ишлаб чиқариш харажатларини сезиларли даражада пасайтиради.

Иқтисодий самарадорлик ва янги иш ўринлари

Экспертларнинг таъкидлашича, янги дастур Ҳиндистоннинг "шунчаки йиғиш" стратегиясидан "чуқур маҳаллийлаштириш ва тадқиқотлар" (R&D) босқичига ўтишини англатади. ИДК тадқиқот фирмаси вице-президенти Навкендар Сингҳнинг сўзларига кўра, бу қадам Apple каби компанияларга Хитойга қарамликни камайтириш ва Ҳиндистонда тўлиқ ишлаб чиқариш сиклини яратиш учун ишонч бағишлайди.

Ҳукумат ҳисоб-китобларига кўра, 2031-йил мартигача давом этадиган ушбу дастур натижасида қуйидаги кўрсаткичларга эришиш кутилмоқда:

• Жами 405 миллиард долларлик мобил қурилмалар ишлаб чиқариш;
• Соҳада 60 мингдан ортиқ тўғридан-тўғри янги иш ўринларини яратиш;
• Маҳаллий бутловчи қисмлар экотизимини шакллантириш ва хорижий валюта чиқиб кетишини камайтириш.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, хотира чиплари ва бошқа деталлар нархи кўтарилаётган бир пайтда, Ҳиндистоннинг ушбу ташаббуси глобал брендлар учун харажатларни тежашнинг энг мақбул йўлига айланиши мумкин. Агар режа муваффақиятли амалга ошса, Осиё минтақасида технологик етакчилик учун кураш янги босқичга кўтарилади.