Suno сунъий интеллекти YouTube ва бошқа платформалардан маълумот ўғирлашда айбланмоқда

Мусиқа яратишга ихтисослашган Suno сунъий интеллект хизмати атрофида янги можаро авж олди. Хакерлик ҳужуми натижасида олинган маълумотлар шуни кўрсатмоқдаки, компания ўз алгоритмларини ўргатиш учун YouTube Мусик, Деэзер ва бошқа йирик платформалардаги муаллифлик ҳуқуқи билан ҳимояланган ўн минглаб аудиофайллардан ноқонуний фойдаланган бўлиши мумкин. Бу ҳолат нафақат технологик этика, балки глобал муаллифлик ҳуқуқи қонунчилиги учун ҳам жиддий синов ҳисобланади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

404 Медиа нашри хабарига кўра, номаълум хакер Suno ходимининг маълумотларини қўлга киритиш орқали компаниянинг ички манба кодларига киришга муваффақ бўлган. Олинган ҳужжатлар Suno тизими ўн йиллар давомида тўпланган мусиқий кутубхоналар, Гениус портали, сток аудиолари ва ҳатто подкастларнинг RSС-тасмаларидан маълумотларни "скрейпинг" (автоматик йиғиш) усулида олинганини фош қилган.

Муаллифлик ҳуқуқи ва "ҳалол фойдаланиш" баҳси

Suno раҳбарияти аввалроқ ўз моделларини интернетдаги очиқ маълумотлар асосида ўргатишини тан олган эди. Компания буни АҚШ қонунчилигидаги "фаир усе" (ҳалол фойдаланиш) доктринаси билан оқлашга уринмоқда. Бироқ йирик овоз ёзиш студиялари ва мусиқий лейбллар бу фикрга мутлақо қўшилмайди. Уларнинг таъкидлашича, YouTube каби платформаларнинг ҳимоя тизимларини четлаб ўтиб маълумот йиғиш Дигитал Милленниум Копйригҳт Акт (ДМКА) қонунини ҳамда хизмат кўрсатиш шартларини қўпол равишда бузиш ҳисобланади.

Ушбу муаммо фақат Suno билан чекланиб қолмаяпти. Унинг асосий рақобатчиси ҳисобланган Удио сервиси ҳам шунга ўхшаш айбловлар билан юзма-юз келган. Қизиғи шундаки, YouTube эгаси бўлган Google компаниясининг ўзи ҳам китоб нашриётлари томонидан интеллектуал мулкни ўғирлашда айбланиб, судга тортилган. Бу занжир сунъий интеллект саноатида маълумотлар манбаси масаласи қанчалик чигал эканини кўрсатади.

Фойдаланувчилар маълумотлари хавф остида

Хакерлик ҳужуми фақат техник кодлар билан чекланиб қолмаган. Маълум бўлишича, ҳужумчи Stripe тўлов тизимидаги мижозларнинг электрон почта манзиллари, телефон рақамлари ва кредит карталарининг бир қисмини ҳам кўриш имкониятига эга бўлган. Бу ҳолат сервисдан фойдаланувчи миллионлаб инсонларнинг шахсий маълумотлари хавф остида қолганини англатади.

Suno компанияси 2025-йилнинг ноябрь ойида содир бўлган ушбу йирик хавфсизлик кемтиги ҳақида ўз фойдаланувчиларини расман огоҳлантирмаган. Компания вакиллари бу ҳодисани "тезда бартараф этилган чекланган хавфсизлик ҳодисаси" деб аташ билан кифояланишмоқда. Бироқ мустақил экспертлар вазият анча жиддий бўлиши мумкинлигидан хавотирда.

Ўзбекистондаги фойдаланувчилар учун ҳам бу янгилик муҳим аҳамиятга эга, чунки Suno ва Удио каби сервислар маҳаллий контент яратувчилар орасида оммалашиб бормоқда. Агарда суд жараёнлари лейбллар фойдасига ҳал бўлса, ушбу платформалар фаолияти чекланиши ёки уларнинг обуна нархлари кескин ошиши мумкин. Ҳозирча технологик гигантлар ва муаллифлик ҳуқуқи эгалари ўртасидаги кураш янги босқичга кўтарилмоқда.