SpaceX акциялари Starship парвози арафасида IPO нархидан пастга тушди

Илон Маск бошқарувидаги SpaceX компанияси қимматли қоғозлар бозорида мураккаб даврни бошдан кечирмоқда. Июн ойидаги шов-шувли IPO (акцияларни оммавий жойлаштириш) жараёнидан сўнг, компания акциялари нархи илк бор белгиланган 135 долларлик маррадан пастга тушиб кетди. Бу ҳолат коинот саноатидаги энг йирик ўйинчи учун инвесторлар ишончи ва бозор барқарорлиги борасида жиддий саволларни келтириб чиқармоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Чоршанба куни тушдан кейин SpaceX акциялари ўз қийматини йўқотиб, ҳар бир акция учун 133 долларгача арзонлашди. Гарчи кейинчалик нархлар яна 135 доллар атрофида барқарорлашган бўлса-да, бу пасайиш сўнгги бир ой давомида кузатилаётган умумий пасайиш тенденциясининг давоми бўлди. Эслатиб ўтамиз, оммавий савдоларнинг дастлабки кунларида компания акциялари 200 доллардан ошиб кетган ва бозордаги умумий қиймати бўйича Amazon ҳамда Microsoft каби технологик гигантлар билан рақобатлаша бошлаган эди.

Бозордаги беқарорлик ва "кичик флоат" омили

Экспертларнинг фикрича, SpaceX акцияларининг кескин тебранишига бир неча омиллар сабаб бўлмоқда. Биринчидан, компания умумий акцияларининг атиги 4 фоизи Nasdaq биржасида эркин савдога чиқарилган. Молия тилида "кичик флоат" деб аталувчи бу ҳолат, ҳатто кичик ҳажмдаги олди-сотди операциялари ҳам акциялар нархига кескин таъсир кўрсатишига олиб келади. Иккинчидан, сўнгги ойларда технология секторидаги умумий пасайиш ва инвесторларнинг Илон Маскнинг улкан режалари борасидаги эҳтиёткорона муносабати ҳам ўз сўзини айтмоқда.

Фақатгина акциялар эмас, балки компания IPO арафасида сотган облигациялар қиймати ҳам пасайишни бошлаган. Бу эса SpaceX учун узоқ муддатли молиявий босимни англатиши мумкин. Бозор иштирокчилари Маскнинг "бошқа дунёларни забт этиш" ҳақидаги вадалари қанчалик реал даромад келтириши мумкинлигини қайтадан таҳлил қилмоқда.

Starship синовлари ва келажакдаги IPOлар

SpaceX яқин соатларда ўзининг энг йирик ракетаси — Starship тизимининг навбатдаги синов парвозини амалга оширишга тайёргарлик кўрмоқда. Бу парвоз IPOдан кейинги илк йирик техник синов бўлиб, у компания акциялари тақдирини ҳал қилиши мумкин. SpaceX ўзининг анъанавий "учиш, хато қилиш ва тузатиш" (флй, фаил, фих) стратегиясига содиқ қолган ҳолда, бу гал ҳам ракетанинг қайтиб қўнишини режалаштирмаяпти. Мексика кўрфазида амалга ошириладиган симуляция қилинган қўниш, ҳар қандай ҳолатда ҳам ракета қисмларининг портлаши билан якунланиши кутилмоқда.

SpaceX атрофидаги вазият нафақат ушбу компания, балки бутун технология бозори учун муҳим индикатор ҳисобланади. Ҳозирда Anthropic ва OpenAI каби сунъий интеллект гигантлари ҳам ўзларининг оммавий акцияларини чиқариш (IPO) учун махфий тарзда ариза топширган. Инвесторлар SpaceX мисолида ушбу янги авлод технологик компаниялари бозорда ўзини қандай тутишини прогноз қилишга уринмоқдалар.

Хулоса қилиб айтганда, Starship парвози натижалари ва акциялар нархининг кейинги ҳаракати Илон Маск империясининг молиявий қудратини белгилаб беради. Агар пасайиш давом этса, бу бошқа юқори технологияли стартапларнинг оммавий бозорга чиқиш режаларига ҳам салбий таъсир кўрсатиши мумкин.