SpaceX кутилмаган қарор қабул қилди: Starship кемасининг 13-парвози қолдирилди

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси ўзининг энг йирик ва қувватли ракетаси — Starship тизимининг навбатдаги синов парвозини кечиктиришга мажбур бўлди. Дастлаб 23-июльга режалаштирилган ушбу миссия ноқулай об-ҳаво шароити туфайли бир суткага сурилди. Бу қарор коинот ишқибозлари ва соҳа мутахассислари учун кутилмаган бўлса-да, компания хавфсизлик ва маълумотлар аниқлиги учун бу қадамни зарур деб ҳисобламоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com нашри берган маълумотларга кўра, парвознинг қолдирилишига ракетадаги техник носозликлар эмас, балки айнан метеорологик вазият сабаб бўлган. SpaceX мутахассислари парвоз давомида кеманинг иссиқликдан ҳимоя қилиш қатламини (теплозащитний экран) ердан туриб юқори аниқликда суратга олишни мақсад қилган эдилар. Бироқ, булутли ҳаво ва кўриниш даражасининг пастлиги ушбу муҳим илмий вазифани бажаришга тўсқинлик қилган.

Иссиқлик ҳимояси ва динамик босим синови

Мазкур 13-синов парвозининг асосий мақсади Starship кемаси атмосферанинг зич қатламларидан ўтаётганда юзага келадиган юқори динамик босим остида ўзини қандай тутишини ўрганишдир. Ракета катта тезликда кўтарилаётганда унинг корпусига тушадиган юклама максимал даражага етади. Шу сабабли, муҳандислар учун ҳимоя қатламининг ҳолатини визуал тарзда таҳлил қилиш ўта муҳим ҳисобланади.

SpaceX вакилларининг тушунтиришича, сифатли тасвирларсиз миссиянинг илмий қиймати сезиларли даражада камаяди. Компания кейинги уринишда об-ҳаво шароити деярли идеал даражада бўлишини кутмоқда. Бу эса нафақат муваффақиятли старт, балки барча телеметрик маълумотларни тўлиқ йиғиш имконини беради.

Тайёргарлик жараёни ва янги муддат

Парвоз тўхтатилишидан аввал SpaceX жамоаси Super Heavy Booster 20 тезлаткичини ёқилғи билан тўлдириш жараёнини якунлаган эди. Шунингдек, двигателларнинг ишлаш тизими ҳам тўлиқ текширувдан ўтказилиб, стартга шай ҳолатга келтирилган. Бироқ, сўнгги дақиқаларда олинган об-ҳаво маълумотлари режаларни ўзгартириб юборди.

Янги жадвалга кўра, Starship парвози 24-июль куни амалга оширилиши кутилмоқда. Мазкур синовлар серияси SpaceX учун Марсга инсонларни етказиш ва Ойни ўзлаштириш лойиҳаларида ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Ҳар бир кечикиш тизимни янада мукаммаллаштириш учун қўшимча имконият сифатида кўрилади.

Ўзбекистонлик коинот технологиялари ихлосмандлари учун ҳам ушбу жараён қизиқарли, чунки Starship келажакда сунъий йўлдошларни орбитага олиб чиқиш харажатларини кескин камайтириши кутилмоқда. Ҳозирда бутун дунё нигоҳи Техасдаги Starbase полигонига қаратилган.