«Авиацияда инқилоб»: 9000 метр баландликда илк гибрид самолёт синовдан ўтди
Дунё тижорий авиациясида мисли кўрилмаган тарихий воқеа юз берди: GE Aerospace компанияси NASA, Boeing ва BETA Technologies билан ҳамкорликда илк бор гибрид-электр куч қурилмали самолётни йўловчи лайнерлари учиш баландлигида муваффақиятли синаб кўрди. Атлантика океанини кесиб ўтган ушбу авиалайнер нафақат ҳавода 2 соатдан ортиқ бехато ишлади, балки парвоз вақтида ўз аккумуляторини қайта зарядлаш имкониятини ҳам намойиш этди.
Zamin.uz авиация соҳасидаги бу инқилобий парвоз ва келажак самолётларининг янги имкониятлари тафсилотини тақдим этади.
Икки хил двигатель бир тизимда: Синов қандай ўтди?
Буюк Британиядаги машҳур Farnborough авиасалони арафасида ўтказилган бу синов учун махсус ўзгартирилган Saab 340B турбовинтли самолётидан фойдаланилди. Синов вақтида лайнер 9,1 километр (9000 метр)дан ортиқ баландликка — айнан одатий йўловчи самолётларининг крейсерлик парвоз ҳудудига кўтарилди.
Муҳандислар таъкидлашича:
Тўлиқ электрда ишловчи кичик самолётлардан фарқли ўлароқ, бу гибрид қурилма анъанавий газ турбинаси ҳамда юқори кучланишли электр двигателини бирлаштиради. Тизим парвознинг турли босқичларида юкламани икки манба ўртасида автоматик тақсимлаб, ёқилғи сарфини кескин камайтиради.
Одатий самолёт ва гибрид лайнер: Асосий фарқлар
Кўрсаткич ва омиллар | Анъанавий йўловчи самолёти | GE Aerospace гибрид самолёти |
Энергия манбаи | Фақат авиация ёқилғиси (керосин) | Керосин + Мегаватт тоифасидаги электр тизими |
Зарядлаш имконияти | Мавжуд эмас | Парвоз пайтининг ўзида батареяни қайта зарядлайди |
Экологик ва иқтисодий самара | Ёқилғи сарфи ва чиқинди юқори | Ёқилғи тежалади, атмосферага чиқинди камаяди |
Парвоз баландлиги | 9 000 – 11 000 метр | 9 100 метр (илк бор муваффақиятли синалди) |
Атлантика океани устидаги трансатлантик парвоз
АҚШдаги дастлабки синовлардан сўнг, ушбу тажриба самолёти Атлантика океани орқали Буюк Британиягача бўлган масофани гибрид режимда учиб ўтди. Парвоз вақтида BAE Systems компанияси томонидан етказиб берилган аккумуляторлар ва Boeingʼга қарашли Aurora Flight Sciences ишлаб чиққан махсус мотогондола тизими мукаммал натижа кўрсатди.
Электр двигателининг икки томонлама вазифаси: У нафақат ҳаво винтини айлантириб самолётни олдинга сурди, балки парвоз жараёнида генератор вазифасини бажариб, аккумуляторларни қувватлантирди.
Совитиш тизими: Юқори қувватли электр жиҳозлари ва инверторлар учун махсус иссиқлик алмаштиргичлар ўрнатилиб, ҳаддан ташқари қизиб кетишнинг олди олинди.
Келажакда арзон ва чиқиндисиз парвозлар даври бошланадими?
Мутахассисларнинг фикрича, ушбу синов яқин йилларда йўловчи ташиш авиациясини тўлиқ қайта кўриб чиқишга ва чипталар нархини айнан ёқилғи тежамкорлиги эвазига арзонлаштиришга хизмат қилади.
Ушбу технологик инқилоб ва авиация янгилиги ҳақида дўстларингиз ва яқинларингизга ҳам етказинг! Мақолани дарҳол Телеграм-чатингизга юборинг.
Сизнингча, яқин 10 йил ичида гибрид ва электр самолётлар одатий лайнерларни тўлиқ ўрнини эгаллай оладими? Фикрингизни изоҳларда қолдиринг!
Изоҳлар 0
…