Elon Musk сунъий интеллектни ўқитишда нодир китобларни йўқ қилишни тақиқлади

Сунъий интеллект технологияларини ривожлантираётган айрим компаниялар модел ўқитиш учун 2022-йилгача чоп этилган нодир китобларни оммавий равишда сотиб олиб, рақамлаштириш жараёнида уларни бутунлай йўқ қилиб юбораётгани аниқланди. Мазкур ҳолат жамоатчиликда кескин эътирозларга сабаб бўлган бир пайтда, миллиардер Elon Musk бу амалиётга ўз муносабатини билдириб, кескин қарор қабул қилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com нашрининг хабар беришича, Elon Musk SpaceXAI жамоасига сунъий интеллект моделларини ўқитиш мақсадида нодир китобларни жисмонан йўқ қилиш амалиётидан воз кечиш бўйича махсус кўрсатма берган. Унинг таъкидлашича, бундай ёндашув маданий меросга нисбатан ҳурматсизлик бўлиб, келгусида асл нусқаларни сақлаб қолиш устувор вазифа бўлиши керак.

Нодир нашрларни оммавий йўқ қилиш муаммоси

Сўнгги пайтларда замонавий технология компаниялари орасида матн сифати юқори бўлган ва сунъий интеллект таъсирида ёзилмаган эски нашрларга талаб кескин ошган эди. Шу мақсадда улар махсус воситалар орқали эски китобларни улгуржи нархларда харид қилиб, юқори тезликда ишлайдиган сканерлаш машиналаридан фойдаланганлар.

Ушбу қурилмалар китобларнинг муқовасини кесиб ташлаб, саҳифаларни бирма-бир ўқиб чиқишга мўлжалланган бўлиб, жараён якунида қимматбаҳо асл нусқалар қайта тиклаб бўлмайдиган даражада майдалаб ташланган. Махсус хизматлар, жумладан ИСБНдб орқали харидорлар ўз шахсини сир сақлаган ҳолда бир миллионтагача китоб буюртма қилиш имкониятига эга бўлган.

Elon Musk таклиф этган муқобил ечим

Elon Musk илгари сурган янги ёндашувга кўра, сунъий интеллектни ўқитиш учун зарур бўлган рақамли нусхаларни китобларга зарар етказмаган ҳолда, анъанавий сканерлаш усуллари ёрдамида олиш мумкин. Бу нафақат технологик жараённи таъминлайди, балки тарихий ва маданий аҳамиятга эга бўлган оригинал китобларнинг сақланиб қолишини кафолатлайди.

Ушбу ташаббус доирасида барча оригинал нусхалар махсус кутубхоналарда эҳтиёткорлик билан сақланади. Мутахассисларнинг фикрича, бундай ёндашув замонавий технологик тараққиёт ва маданий меросни асраб-авайлаш ўртасидаги мувозанатни сақлашда муҳим қадам бўлиб хизмат қилади.