Apple Буюк Британия ҳукуматининг шифрланган маълумотлар талабига қарши чиқди

Финансиал Times нашрининг хабар беришича, Apple компанияси Буюк Британия ҳукуматининг фойдаланувчилар шифрланган маълумотларига кириш ҳуқуқини бериш бўйича навбатдаги талабига қарши расман ҳуқуқий кураш бошлади. Мазкур қарама-қаршилик технология гигантлари ва давлат идоралари ўртасидаги шахсий махфийлик ҳамда миллий хавфсизлик масалаларидаги навбатдаги жиддий тўқнашувга сабаб бўлмоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Маълум қилинишича, Apple Буюк Британиянинг ҳукумат кузатуви билан боғлиқ ишларни кўриб чиқувчи Тергов ваколатлари трибуналига (Инвестигаторй Поверс Трибунал) шикоят киритган. Бунга ҳукумат томонидан ўтган йили чиқарилган махфий «техник имкониятлар билдиришномаси» сабаб бўлган.

Махфий буйруқлар ва шифрлаш муаммоси

Ушбу билдиришнома ҳукуматнинг фойдаланувчилар маълумотларини, ҳатто улар шифрланган бўлса ҳам, қўлга киритишни талаб қилувчи яширин қонуний буйруғи ҳисобланади. Танқидчиларнинг фикрича, бундай талаб Apple компаниясининг Адвансед Дата Протектион (АДП) функцияси ёқилган булутли захира нусхаларига орқа эшик (баккдоор) яратишни талаб қилиш билан баробардир.

Эслатиб ўтамиз, АДП функцияси маълумотларни охиригача шифрлаш (энд-то-энд энкрйптион) имконини беради ва ундаги маълумотларга мижоздан бошқа ҳеч ким, ҳатто Apple компаниясининг ўзи ҳам кира олмайди. Бу эса фойдаланувчиларнинг шахсий дахлсизлигини таъминлашдаги муҳим қадамлардан бири саналади.

Судлашувлар тарихи ва оқибатлари

Мазкур янги суд жараёни Apple ва Буюк Британия ҳукумати ўртасидаги шунга ўхшаш илк қарама-қаршиликдан бир йил ўтиб бошланди. 2025 йил бошида Лондон расмийлари Apple компаниясига фойдаланувчиларнинг шифрланган iCloud захира нусхаларига киришни талаб қилувчи махфий буйруқ юборган эди. Бироқ бу буйруқ кейинчалик Трамп маъмуриятининг аралашувидан сўнг бекор қилинган эди.

Биринчи буйруқдан сўнг компания Буюк Британия фойдаланувчилари учун АДП функциясидан фойдаланиш имкониятини олиб ташлаш орқали муносабат билдирган эди. Шундан сўнг, октябрь ойида Буюк Британия ҳукумати иккинчи буйруқни чиқарди ва ҳозирда Apple айнан шу ҳужжат устидан шикоят қилмоқда.

Ҳозирги вақтда юзага келган вазият технология саноатида кенг муҳокама қилинмоқда, чунки давлатларнинг ҳуқуқ-тартибот идоралари жиноятчиликка қарши курашиш баҳонасида шифрланган маълумотларга калит талаб қилиши фойдаланувчиларнинг фундаментал ҳуқуқларига таҳдид солиши мумкин. Apple компанияси эса TechCrunch нашрининг изоҳ бериш ҳақидаги сўровига ҳозирча жавоб бермади.