Хитой гуманоид роботлар бозорида мутлақ етакчиликни қўлга киритди

Morgan Stanley молиявий холдинги эълон қилган янги таҳлилий ҳисоботга кўра, 2026-йилда Хитой ишлаб чиқарувчилари бутун дунё бўйлаб гуманоид роботлар етказиб бериш ҳажмининг қарийб 97 фоизини таъминламоқда. Мазкур кўрсаткич бошқа давлатлар билан фарқнинг ўта улкан эканини ва рақобатчилар ҳозирча бозорнинг жуда кичик қисминигина эгаллаб турганини кўрсатади. Ушбу устунлик нафақат ишлаб чиқариш суръатлари, балки бутун саноат экотизимининг ривожланганлиги билан изоҳланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълумотларга кўра, ундан аввалги 2025-йилда ҳам Хитой компаниялари жами 13 000 тадан 16 000 тагача етказиб берилган гуманоидларнинг салкам 90 фоизини таъминлаган эди. Шу билан бирга, АҚШ, Япония ва бошқа давлатлардаги ишлаб чиқарувчиларнинг аксарияти ҳамон прототипларни синовдан ўтказиш босқичида қолаётгани маълум бўлди. Хитой бозорининг етакчилари эса бошқа хорижий рақобатчилар тушида ҳам кўрмаган миқёсда серияли ишлаб чиқаришни йўлга қўйган.

Саноат кўлами ва етакчи компаниялар

Хитойлик ишлаб чиқарувчилар орасида Жиюан ва Unitree компаниялари яққол ажралиб турибди. Хусусан, Жиюан компаниясининг ўзи 2025-йилда салкам 5100 та қурилмани етказиб бериб, жаҳон ҳажмининг деярли 5 қисмидан 2 қисмини эгаллади. Таққослаш учун, Американинг таниқли Figure, Tesla ва Агилитй компаниялари ҳар бири фақатгина бир неча юзлаб роботларни етказиб беришга муваффақ бўлди холос.

Morgan Stanley баҳосига кўра, Хитойдаги энг йирик ишлаб чиқарувчи ўхшаш гуруҳдаги Америка компанияларига қараганда буюртмачиларга тахминан 36 баравар кўп машина жўнатган. Бундай улкан кўлам фақатгина якуний маҳсулотни йиғиш билан чекланиб қолмайди. Глобал миқёсдаги 100 та асосий редукторлар, сервомеханизмлар ва кўриш датчиклари етказиб берувчиларининг ярмидан кўпи айнан Хитойда жойлашган.

Молиялаштириш ва амалий қўлланиш

Компонентларнинг ўзида ишлаб чиқарилиши маҳаллий корхоналарга бутловчи қисмларни тезроқ олиш ҳамда йиғиш нархини сезиларли даражада пасайтириш имконини бермоқда. Шу билан бирга, Хитой компаниялари капитални фаол равишда жалб қилмоқда. 2026-йил бошига келиб гуманоид робототехника соҳасидаги жаҳон венчур молиялаштиришининг деярли ярми Хитой ҳиссатсига тўғри келди. Unitree компанияси Шанхай фонд биржасида лизинг муолажаларидан муваффақиятли ўтди, давлат эса мазкур йўналишни устувор тармоқ сифатида белгилаган.

Мамлакат ичкарисида ҳам илк амалий қўлланишлар бошланмоқда. Хусусан, BYD автоишлаб чиқарувчиси гуманоид роботлардан ўзининг автосалонларида фойдаланишни режалаштирмоқда. Шунга қарамай, етказиб бериш ҳажмлари технологиянинг етуклигини тўғридан-тўғри кўрсатмайди: кўплаб хитойлик роботлар барқарор фойдали иш бажаришдан кўра юриш, рақсга тушиш ва олдиндан тайёрланган ҳаракатларни намойиш этишда устунроқдир. Бироқ ишлаб чиқариш кўлами эксплуатацион маълумотларни тўплаш, таннархни тезроқ тушириш ва етказиб берувчилар билан алоқаларни мустаҳкамлашда алоҳида устунлик беради. Қўшма Штатлар эса роботларни бошқарувчи сунъий интеллектни ишлаб чиқишда ўзининг кучли позицияларини сақлаб қолмоқда.