Мактабларда AI камералар ишлай бошлайди: Жарималар ҳақида хабар тарқалди

Ижтимоий тармоқларда Ўзбекистон мактабларида ўқувчилар давоматини сунъий интеллект ёрдамида назорат қилувчи камералар ишга туширилиши ҳақида хабарлар тарқалмоқда.

Тарқалаётган маълумотларда айтилишича, янги тизим ўқувчининг дарсга келган-келмаганини автоматик қайд этиб, маълумотларни мактаб маъмурияти ва профилактика инспекторларига етказиши мумкин.

Бироқ хабарнинг энг кўп муҳокама қилинаётган қисми — ота-оналарга қўлланиши айтилган катта жарималар ва маъмурий қамоқ ҳақидаги даъволар.

1. AI камералар нимани назорат қилиши айтилмоқда?

Тарқалаётган хабарларга кўра, мактабларга ўрнатиладиган «ақлли» камералар ўқувчилар давоматини автоматик кузатиши мумкин.

Тизим:

• ўқувчининг мактабга келганини қайд этиши;

• дарс қолдириш ҳолатларини аниқлаши;

• маълумотларни масъул ходимларга юбориши;

• мактаб директорига давоматни масофадан кузатиш имконини бериши мумкинлиги айтилмоқда.

Бу маълумотлар ҳозирча ижтимоий тармоқларда тарқалмоқда. Қидирув натижаларининг асосий қисми ҳам Telegram каналларидаги хабарлардан иборат.

2. Энг катта шов-шув — жарималар ҳақида

Айрим тарқатмаларда сабабсиз дарс қолдирган ўқувчиларнинг ота-оналарига 1 БҲМдан 5 БҲМгача, яъни тахминан 440 минг сўмдан 2,2 млн сўмгача жарима қўлланиши айтилган.

Такрорий ёки мунтазам дарс қолдириш учун эса 10–15 БҲМ, яъни 4,4–6,6 млн сўм миқдорида жарима ёки 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси қўлланиши мумкинлиги ҳақида хабарлар тарқалмоқда.

Бироқ бу рақамларни янги AI камералар жорий этилиши билан боғлиқ янги чора сифатида қабул қилишга шошилмаслик керак.

3. «Эртадан барча мактабларда ишлайди» деган хабар тасдиқланганми?

Ижтимоий тармоқларда камералар «эртаданоқ кўплаб мактабларда» ишлай бошлаши ҳақида ҳам хабарлар тарқалган.

Аммо ҳозирча очиқ расмий манбаларда айнан шу шаклда — барча ёки кўплаб мактабларда AI камералар эртадан ишга тушиши, улар орқали автоматик жарима солиниши ҳақида тасдиқланган маълумотни топиш қийин.

Шу сабабли ота-оналарни ва ўқувчиларни ваҳимага солувчи хулосалар чиқаришдан олдин расмий изоҳни кутиш муҳим.

4. AI камералар ҳақидаги хабарнинг ўзи нимани англатади?

Агар бундай технология амалиётга кенг жорий этилса, мактаб давоматини назорат қилиш жараёни сезиларли даражада рақамлашиши мумкин.

Бироқ бу ерда фақат технология эмас, балки шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш, камералардан фойдаланиш тартиби ва автоматик аниқланган ҳолат асосида қандай ҳуқуқий чора кўрилиши каби масалалар ҳам муҳим.

Шунинг учун ҳар қандай янги тизимнинг ҳуқуқий асоси ва ишлаш механизми расмий тушунтирилиши керак.

Ҳозирча маълум бўлгани ва тасдиқланмагани

Хулоса: шов-шувли хабарга ҳозирча эҳтиёткорлик билан қараш керак

Мактабларда сунъий интеллектли камералар орқали давоматни назорат қилиш ва дарс қолдирган ўқувчиларнинг ота-оналарига катта миқдорда жарима солиниши ҳақида хабарлар ижтимоий тармоқларда кенг тарқалмоқда.

Бироқ жарима миқдорлари, 15 суткагача маъмурий қамоқ ва камераларнинг эртадан кенг миқёсда ишга тушиши ҳақидаги маълумотлар расмий тасдиқланмагунча уларни тайёр қарор сифатида қабул қилиш тўғри эмас.

Энг муҳими, ота-оналар тарқалаётган хабарни қайта улашишдан олдин расмий манбалардаги маълумотларни текшириб олиши керак.