NASA Неил Геҳрельс Свифт телескопини қайта ишга туширди

NASA космик агентлиги ўзининг афсонавий Неил Геҳрельс Свифт орбитал обсерваториясини илмий кузатувлар режимига қайтарди. ixbt.com хабар беришича, қурилма орбитал пасайишини секинлаштиришга қаратилган махсус режимдаги ойлик танаффусдан сўнг яна ўз вазифасини бажаришга киришган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълум бўлишича, жорий йилнинг 26-август куни мутахассислар учта илмий асбобдан иккитасини — ХРТ рентген телескопи ҳамда УВОТ ультрабинафша ва оптик телескопини қайта ёқишган. Мазкур ускуналар аэродинамик қаршиликни камайтириш ва аппаратнинг орбитада қолиш муддатини узайтириш мақсадида феврал ойида ўчирилган эди.

Фазовий асбоблар ва қутқарув миссиясининг муваффақиятсизлиги

Ҳозирча учинчи асбоб — БАТ гамма-нурлар телескопи ўчирилган ҳолда қолмоқда. У апрель ойида энергия тежамкорлиги ва қуёш батареялари йўналишини ўзгартириш орқали атмосфера қаршилигини янада камайтириш учун тўхтатилган эди. NASA вакилларининг режасига кўра, мазкур қурилма ҳам яқин ҳафталар ичида тўлиқ ишга туширилади.

Аслида Свифт телескопини юқорироқ орбитага олиб чиқиш учун Каталйст Спасе компаниясининг ЛИНК хусусий аппаратидан фойдаланиш режалаштирилган эди. 3-июль куни амалга оширилган учишдан сўнг космик кема обсерватория билан яқинлашиб, уни қамраб олиши керак эди. Бироқ миссия режа бўйича кетмади: ориентация тизимининг учта маҳоригидан иккитаси ишдан чиқди ва ҳаракатлантирувчи қурилма ўз функциясини қисман йўқотди. Оқибатда, 19-август куни NASA ва Каталйст ушбу уринишдан расман воз кечди.

Телескопнинг келажаги ва якуний босқич

2004-йилда коинотга учирилган Свифт дастлаб атиги икки йиллик хизмат муддатига мўлжалланган бўлса-да, бугунга келиб 21 йилдан ортиқ вақт давомида муваффақиятли ишлаб келмоқда. Бу давр мобайнида у гамма-чақнашлар ва бошқа қисқа муддатли космик ҳодисаларни ўрганишдаги асосий воситалардан бирига айланди.

Бироқ асосий муаммо шундаки, телескопнинг ўз ҳаракатлантирувчи тизими мавжуд эмас. Юқори қуёш фаоллиги сабабли Ер атмосферасининг юқори қатламлари кенгайиб, қаршилик кучайди ва қурилманинг орбитаси тезроқ пастлаб бормоқда. NASA баҳосига кўра, яқин бир-икки ой ичида Свифт тахминан 300 километр баландликка тушади ва шундан сўнг қулаш жараёни тезлашади. Агар орбитани кўтаришнинг бошқа усули топилмаса, обсерватория 2026-йилнинг охиригача Ер атмосферасига кириб, асосан ёниб кетиши кутилмоқда. Унгача эса қурилма ўзининг илмий дастурини бажаришда давом этади.