Сунъий интеллект лабораторияси собиқ тадқиқотчиси фалокатдан огоҳлантирди...

Жаҳон ахборот технологиялари ва сунъий идрок саноатида инсоният келажагига дахлдор ҳақиқий шов-шувли хавотир кун тартибига чиқди. Машҳур «Клод» катта тил моделини ишлаб чиқувчи «Антропик» компаниясини яқинда тарк этган собиқ етакчи тадқиқотчи Жейкоб Коксон технологияларнинг шиддатли ривожланиши ортидаги даҳшатли хавф ҳақида очиқ гапирди. Американинг нуфузли «Эй-Би-Си» телеканали эфирида баёнот берган мутахассис инсон онгидан ўзиб кетувчи янги тизимлар яратилишини бегона сайёра идроки билан тўқнашувга қиёслади.

Коксоннинг таъкидлашича, сунъий интеллект гигантлари ўртасидаги шафқатсиз бозор рақобати хавфсизлик қоидаларини иккинчи ўринга суриб қўймоқда ва мустақил ўрганувчи янги авлод моделлари шу йил охиригача инсон назоратидан буткул чиқиб кетиши мумкин. Ушбу хавотирлар ортидан компания раҳбари Дарио Амодей ҳам тизимлар устидан назоратни йўқотмаслик учун глобал сунъий интеллект ривожланиш суръатини зудлик билан секинлаштиришга чақирди. Хўш, сунъий интеллект нима сабабдан ўзга сайёраликлар онгига ўхшатилмоқда, дастурчилар хавфсизликни нега қурбон қилишга мажбур бўлмоқда ва машиналарнинг одамларга бўйсунмай қолиш эҳтимоли нақадар ҳақиқатга яқин?

«Ўзга сайёраликни чорлашдек хавфли»: Жейкоб Коксоннинг шов-шувли интервьюси

«Эй-Би-Си» телеканалида чиқиш қилган собиқ етакчи дастурчи инсоният тушунмайдиган куч яратилаётганини таъкидлади:

• Инопланетча идрок билан қиёс: «Тўғрисини айтсам, ўта кучли онг яратиш тушунчаси ўзга сайёралик ирқни чорлаш билан тенгдир. Шунинг учун, ҳатто аниқ ҳалокатли сценарийларсиз ҳам, биз тўлиқ тушунмайдиган ўзга сайёра ақли ҳақида ўйлашнинг ўзи жуда қўрқинчли», — деди Коксон;

• Доимий муҳокамалар ва хавотир: Собиқ ходим ўз ихтиёри билан ишдан кетишидан аввал лаборатория ичида ҳафтасига бир неча бор сунъий интеллект келтириб чиқарадиган глобал ҳалокат хавфлари мунтазам муҳокама қилинганини ошкор этди;

• Катта маълумотлар бўйича тажриба: Коксон компанияда улкан маълумотлар базалари асосида янги авлод моделларини ўқитиш ва шакллантириш бўйича асосий мутахассислардан бири бўлган.

«Хавфсизлик қурбон қилинмоқда»: Бозор пойгасининг салбий оқибатлари

Тадқиқотчи IT бозоридаги назоратсиз монополияни кескин танқид остига олди:

• Масъулиятли компаниянинг йўқлиги: Коксоннинг қатъий фикрича, айни пайтда дунёдаги ҳеч бир корпорация сунъий интеллектни тўлиқ жавобгарлик ва хавфсизликни таъминлаган ҳолда яратишга қодир эмас;

• Рақобат босими: Кремний водийсидаги шиддатли пойга ва биринчи бўлиш истаги дастурчиларни хавфсизлик стандартларини бир четга суриб, янги моделларни шоша-пиша муомалага чиқаришга мажбур қилмоқда;

• Йил охиригача хавфли чегара: Ўз-ўзини ўқитадиган мустақил тизимлар жорий йил якунига қадар инсоният бошқаруви ва текшируви доирасидан чиқиб кетиши мумкинлигидан жиддий огоҳлантирилди.

Дарио Амодейнинг эътирози: Тараққиётни секинлаштириш чақириғи

Вазиятнинг ўта таҳликали тус олаётгани «Клод» модели раҳбариятини ҳам ҳушёр торттирди:

• Тезликни тушириш талаби: Кўп ўтмай «Антропик» компанияси бош директори Дарио Амодей сунъий идрок имкониятлари одам тасаввуридан тез ривожланаётганини айтиб, глобал ҳамжамиятни жараённи секинлаштиришга чақирди;

• Назорат механизмларининг кечикиши: Дастурий таъминотнинг ўсиш тезлиги унга қўйиладиган хавфсизлик фильтрлари ва қонуний чекловлардан бир неча баробар илгарилаб кетмоқда;

• Технологик инқироз ёқасида: Мутахассислар агар ҳозирданоқ ягона халқаро чеклов стандартлари қабул қилинмаса, сунъий интеллект ўз алгоритмлари орқали мустақил ҳаракат қиладиган назоратсиз кучга айланиши мумкинлигини тахмин қилмоқда.

Етакчи тадқиқотчиларнинг лабораторияларни ташлаб чиқиб, оммавий тарзда бонг уриши инсоният яратаётган рақамли келажак нақадар улкан номаълумлик ва хавф гирдобида турганини яққол кўрсатиб турибди.

Сизнингча, инсон тафаккуридан устун бўлган сунъий онг чиндан ҳам инсониятга бўйсунмай қўйиши ва цивилизация учун таҳдидга айланиши мумкинми ёки дастурчилар хавфни ҳаддан ташқари бўрттириб кўрсатмоқдами? Бугунги кунда кундалик ҳаётингизда фойдаланаётган технологияларнинг ақллилашиб бораётгани сизни хавотирга солмайдими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва юқори технологиялар ҳамда келажак хавфсизлигига бағишланган ушбу муҳим таҳлилни барча дўстларингиз ва яқинларингизга улашинг!