Britaniya avtomobil sanoati chorrahada: Erkin savdo va proteksionizm oʻrtasidagi tanlov

Buyuk Britaniya avtomobil ishlab chiqaruvchilar va savdogarlar jamiyati (SMMT) tomonidan tashkil etilgan navbatdagi sammitda mamlakat avtosanoatining kelajagiga doir jiddiy masalalar muhokama qilindi. Asosiy eʼtibor AQSH va Yevropa Ittifoqi kabi yirik savdo hamkorlari tomonidan oʻrnatilayotgan yangi toʻsiqlar hamda Xitoydan kirib kelayotgan arzon elektromobillar oqimiga qaratildi. Mazkur vaziyat anʼanaviy erkin savdo tamoyillariga asoslangan Britaniya iqtisodiyoti uchun murakkab sinov boʻlmoqda. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Soʻnggi yillarda global avtomobil bozorida proteksionizm, yaʼni ichki bozorni himoya qilish siyosati kuchayib bormoqda. Xususan, AQSH va Yevropa Ittifoqi oʻz hududidagi ishlab chiqaruvchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida import bojlarini oshirmoqda. Financial Times va boshqa yetakchi nashrlar tahliliga koʻra, bu holat Britaniya kabi eksportga yoʻnaltirilgan davlatlarni noqulay ahvolga solib qoʻymoqda.

Xitoy ekspansiyasi va mahalliy ishlab chiqaruvchilar xavotiri

Sammit ishtirokchilari Xitoydan kelayotgan elektromobillar oqimi mahalliy sanoatga zarar yetkazishi mumkinligidan xavotirda. Xitoy brendlari davlat subsidiyalari hisobiga oʻz mahsulotlarini ancha arzon narxlarda taklif qilmoqda, bu esa BYD va boshqa brendlarning Yevropa bozoridagi ulushini keskin oshirmoqda. Britaniya hukumati esa hozircha erkin savdo va mahalliy zavodlarni himoya qilish oʻrtasida yakuniy toʻxtamga kelgani yoʻq.

Britaniya avtosanoati vakillari, agar mamlakat ham proteksionistik choralar koʻrsa, bu eksport qilinadigan avtomobillar narxiga salbiy taʼsir koʻrsatishidan choʻchimoqda. Zero, Britaniyada ishlab chiqarilgan Bentley, Rolls-Royce va Land Rover kabi premium modellar uchun tashqi bozorlar hayotiy muhim ahamiyatga ega. Bojlar urushi esa zanjirband reaksiyani keltirib chiqarishi mumkin.

Yangi sanoat strategiyasiga ehtiyoj

SMMT sammitida soha mutaxassislari hukumatni aniqroq sanoat strategiyasini ishlab chiqishga chaqirdi. Britaniya nafaqat avtomobil yigʻish, balki akkumulyatorlar ishlab chiqarish va xomashyo taʼminoti boʻyicha ham oʻz mustaqilligini taʼminlashi lozim. Aks holda, global raqobatda mamlakat oʻz mavqeini yoʻqotib qoʻyishi hech gap emas.

Oʻzbekiston bozori uchun ham ushbu global tendensiyalar begona emas. Mamlakatimizda BYD kabi Xitoy brendlarining ishlab chiqarish quvvatlari tashkil etilayotgan bir paytda, jahon bozoridagi bunday savdo cheklovlari logistika va narx siyosatiga bilvosita taʼsir koʻrsatishi mumkin. Britaniya tajribasi shuni koʻrsatmoqdaki, faqatgina erkin savdoga tayanish hozirgi sharoitda yetarli boʻlmasligi mumkin.

Xulosa oʻrnida aytish joizki, Britaniya avtomobil sanoati oʻz tarixidagi eng muhim transformatsiya davrini boshidan kechirmoqda. Global savdo qoidalarining oʻzgarishi, elektromobillarga oʻtish va geosiyosiy ziddiyatlar soha vakillaridan tezkor va moslashuvchan qarorlar qabul qilishni talab etmoqda. SMMT sammiti bu boradagi dastlabki muhokamalar maydoni boʻldi, biroq asosiy siyosiy qarorlar hali oldinda.