2025 ikkinchi eng issiq yil: sayyorani jiddiy xavf kutib turibdi

Yevropaning global isish monitoringi 2025 yilni insoniyat tarixidagi eng issiq yillardan biri sifatida qayd etdi. Hisobotga ko‘ra, sayyora bu yil rekord darajadagi ikkinchi eng issiq yilni boshdan kechirdi.

Kopernik iqlim xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, global harorat sanoatgacha bo‘lgan davrdan 1,5 °C ga oshgani yana tasdiqlandi — bu esa Parij kelishuvida “xavfli chegara” sifatida belgilab qo‘yilgan daraja. Mutaxassislar 2023–2025 yillar oralig‘idagi o‘rtacha harorat tarixda ilk bor shu chegaradan oshib ketganini qayd etmoqda.

Kopernik vakillarining aytishicha, bu ko‘rsatkichlar shunchaki raqam emas — iqlim o‘zgarishi qanday tez sur’atda kuchayib borayotganining ochiq isboti. Bunga qarshi samarali yo‘l sifatida issiqxona gazlari va chiqindilarni keskin kamaytirish ta’kidlanmoqda.

Shu bilan birga, noyabr oyi tarixdagi eng issiq oylardan biri bo‘lib, o‘rtacha harorat sanoat davrigidan 1,54 °C yuqori qayd etilgan. Bunday “mayda” o‘zgarishlar ham iqlim tizimini izdan chiqarayotgani, bo‘ronlar, toshqinlar va boshqa tabiiy ofatlar tez-tez va kuchliroq qaytarilayotgani ma’lum qilindi.

Hisobotga ko‘ra, dunyo bo‘ylab aksar hududlarda odatdagidan yuqori harorat kuzatilgan — ayniqsa Kanada shimolida, Shimoliy muz okeani atrofida va Antarktidada. Rossiyaning shimoli-sharqida esa qarshi tarzda sovuq anomaliyalar qayd etilgan.

Kopernik o‘z xulosalarini milliardlab sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari va 1940 yillargacha boruvchi arxiv kuzatuvlari asosida tayyorlaydi. Mutaxassislar global isish tezlashishini asosiy ravishda inson faoliyati — xususan, qazilma yoqilg‘ining haddan tashqari yondirilishi bilan bog‘liq deb hisoblaydi.