Olive salati: Yangi yildagi ajoyib tarix va noyob siri

Olive salati — Yangi yil dasturxonining ajralmas qismiga aylangan, tarixga ega va o‘zgacha mazasi bilan tanilgan salat. Ko‘pchilik oliveni kamxarj va barakali taom sifatida qabul qiladi, ammo uning yaratilishi va tarixiga o‘rganish va unga oid qiziqarli voqealarni bilish kerak.

Lyusen Olivening yaratgan asari

Olive salatining yaratilish tarixining eng ko‘p tarqalgan versiyasiga ko‘ra, 1860 yilda fransuz oshpazi Lyusen Olive aslzodalar uchun maxsus taom o‘ylab topadi. Ushbu salatda o'rdak, so‘fito‘rg‘ay go‘shti, buzoq tili, qisqichbaqa bo‘yni, murakkab souslar va qora ikra kabi qimmatbaho mahsulotlardan foydalanilgan. Oshpazning maqsadi — salatni yangi, yaqinlarga hos va noodatiy qilib tayyorlash edi. Taom shu qadar mashhur bo‘ldiki, uni ta’mlash uchun odamlar uzoq masofa bosib, Moskvadagi "Ermitaj" restoraniga kelishardi. Bu salat faqatgina shu yerda tayyorlanishi mumkin edi, chunki uning retseptlari oshpaz tomonidan sir saqlangan va qimmat mahsulotlardan tashkil topgan.

Shogirdning xatosi va yangilangan retsept

Bir kuni, "Ermitaj" restoranida oshpaz Lyusen Olivening shogirdi salatning taomini tayyorlashda qo‘rqoqlik bilan sabzavotlarni taxlashda xato qilib, ularni ustma-ust qilib soladi. Bu yoqimsiz holatga o‘xshagan va Lyusen Olive shogirdiga jahli chiqib, uni jazolash maqsadida "hammasini aralashtirib tashla" deb, sabzavotlarni aralashtirishni aytdi. Ko‘p o‘tmay, shu usulda tayyorlangan salat shogirdga yoqib qoldi va oshpazning o‘zidan ham yoqdi. Shu tarzda, salatning yangi varianti paydo bo‘ldi.

Olive salatining tarkibi o‘zgarishi

Lyusen Olivening salatining asl retsepti, u shu qadar qimmatbaho bo‘lgani uchun, faqatgina juda kam odamlarga, aslida esa bo‘ysiganlar uchun mavjud edi. Shunday qilib, ushbu salatning yangi, yanada ortiqcha qimmatga aylanmaydigan va siyosiy mafkuraga zid bo‘lmagan varianti sovet davrida paydo bo‘ldi. Oktyabr inqilobidan keyin olive salatining qadimiy va qimmat baho komponentlari taqiqlandi va ularning o‘rnini sodda mahsulotlar — kolbasa, mayonez, kartoshka, sabzavotlar egalladi. Shu tarzda "Stolichniy" salati paydo bo‘ldi, uni tayyorlash juda oddiy va har bir oilada mavjud bo‘lgan mahsulotlardan foydalanishga mo‘ljallangan edi. Bu o‘zgarishlar olive salatini ommaviy va har xonadonda mavjud bo‘ladigan taomga aylantirdi.

Salatning ommalashishi va Sovet davridagi ramzi

Olive salati Sovet Ittifoqida o‘zining ramziy ahamiyatini juda tez olib keldi. U "Shuba ostida" selyodka, karam sho‘rva, chuchvara, go‘shtli pirog va tuzlamalar bilan birgalikda dasturxonlarda barcha bayramlarda, rasmiy banketlarda, to‘y va kuyovlar uylarida muhim o‘rin tutishga boshladi. 2010-yilda o‘tkazilgan so‘rovlarga ko‘ra, Rossiyada yangi yilda va boshqa bayramlarda olive salatini tayyorlash, hatto, hatti-harakatlarning ajralmas qismiga aylandi.

Qiziqarli faktlar va yaratilish tarixining ramzi

Mazkur salatning tarixini bilishni xohlagan odamlar uchun aytish kerakki, bu salat O‘zbekistonda ham Yangi yil bayramlarining ajralmas qismiga aylangan. Kichik va katta xo‘jaliklarda, kafelarda, ko‘plab oshxonalarda olive salati turli xil tarzda tayyorlanadi, biroq u baribir, o‘zining mazali va oddiy tarzi bilan faqatgina Yangi yil dasturxonining asosiy taomiga aylanadi.