Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy va Belarus demokratik kuchlari yetaychisi Svetlana Tixanovskaya o‘rtasida Vilnyusda tarixiy muloqot bo‘lib o‘tdi. Yakshanba oqshomida tashkil etilgan ushbu birinchi rasmiy uchrashuv ikki davlat o‘rtasidagi siyosiy aloqalarda yangi sahifa ochdi. Tixanovskaya Ukraina rahbariga demokratik harakatlarni dastaklayotgani, ayniqsa, siyosiy mahbuslarni qabul qilgani uchun minnatdorchilik bildirdi.
Rossiya imperiyasiga qarshi isyon xotirasi va umumiy strategiya
Siyosatchilar Vilnyusdagi Rasu qabristoniga tashrif buyurib, 1863–1864 yillardagi Yanvar qo‘zg‘oloni qurbonlari xotirasiga hurmat bajo keltirishdi. Tadbirda Polsha va Litva prezidentlari ham ishtirok etishdi.
- Tarixiy birdamlik: Zelenskiy ushbu qo‘zg‘olonni Ukraina, Polsha, Litva va Belarus xalqlarining Rossiya mustamlakachiligiga qarshi umumiy kurashi sifatida e’tirof etdi.
- Javobgarlik masalasi: Tomonlar Lukashenko rejimiga nisbatan sanksiyalar siyosatini kuchaytirish va xalqaro hamkorlar bilan birgalikda umumiy strategiya ishlab chiqishni muhokama qilishdi.
«Lukashenkoning iti xalqdan ko‘ra ko‘proq huquqqa ega»
Volodimir Zelenskiy o‘z nutqida Belarusdagi bugungi vaziyatni keskin tanqid ostiga oldi. Uning fikricha, mamlakat hozirda Rossiyaning «general-gubernatorligi» kabi yashashga majbur qilinmoqda.
- Achchiq haqiqat: Prezident 2020 yilgi voqealarga to‘xtalar ekan, o‘shanda Belarus xalqiga xalqaro dastak yetarli bo‘lmaganini afsus bilan qayd etdi.
- Shantaj quroli: Zelenskiy Belarus hududidan Ukrainaga dronlar bilan zarba berish, sanksiyalarni aylanib o‘tish va dunyoni «oreshniklar» bilan qo‘rqitish uchun foydalanilayotganini ta’kidladi.
Kiyevga rasmiy taklif va yangi vakil tayinlanishi
Uchrashuv davomida Tixanovskaya Ukrainaga Belarus bo‘yicha maxsus vakil tayinlashni taklif qildi. Bu taklif ikki tomonlama aloqalarni doimiy va tizimli asosga o‘tkazishga xizmat qiladi.
- Rasmiy taklif: Zelenskiy Svetlana Tixanovskayani rasmiy tashrif bilan Kiyevga taklif qildi. Bu 2022 yildan beri kutilayotgan muhim qadamdir.
- Ilgari to‘siq bo‘lgan omillar: Avvalroq bunday uchrashuvlarga Lukashenkoning keskin reaksiyasi va saqlanib qolgan iqtisodiy aloqalar xalaqit berayotgani aytilgan edi.
Zelenskiy o‘z so‘zini yakunlar ekan, Yevropa uchun hech bir erksevar xalqni, jumladan belaruslarni ham yo‘qotib qo‘ymaslik hayotiy muhim ekanini yana bir bor uqtirdi. U 2020 yilda boy berilgan imkoniyat Belarus xalqi uchun albatta qayta kelishiga ishonch bildirdi.
Sizningcha, Ukraina va Belarus demokratik kuchlarining yaqinlashishi mintaqadagi geosiyosiy vaziyatni qanchalik o‘zgartirishi mumkin?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
