Dunyo nigohi Yaqin Sharqqa qaratilgan bir paytda, insoniyatni dahshatli urush yoqasidan qaytargan maxfiy kelishuv tafsilotlari maʼlum бўлди. Zamin.uz AQSH va Eron o‘rtasidagi mo‘rt sulh qanday sharoitda va kimlarning ishtirokida imzolangani haqidagi eksklyuziv maʼlumotlarni taqdim etadi.
Ultimatum va parda ortidagi kurash
Donald Tramp Eron tamaddunini butunlay yo‘q qilish bilan tahdid solayotgan bir paytda, Pentagon allaqachon Eron infratuzilmasiga havodan yopirilma zarbalar berishga shay holatga keltirilgan edi. Biroq, ommaviy bayonotlar soyasida qizg‘in diplomatik “jang” ketayotgandi. Trampning dedlayniga sanoqli soatlar qolganda, Amerika qo‘shinlariga hujumni bekor qilish buyrug‘i berildi.
Mujtaba Xominaiy: Muzokaralardagi sirli ishtirokchi
Axios nashrining yozishicha, bu jarayonda Eronning yangi diniy rahnamosi Mujtaba Xominaiy ilk bor markaziy rolga chiqdi. Xavfsizlik nuqtayi nazaridan, u Isroil suiqasdidan cho‘chib, muloqotni faqat yozma ravishda, maxsus kuryerlar orqali olib borgan. G‘arb razvedkasi uning ahvoli og‘irligini daʼvo qilayotgan bir paytda, aynan Xominaiyning «yashil chirog‘i» sulhga erishishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi.
Diplomatik xaos: Pokiston va Misr vositachiligi
6 aprel kuni AQSHning maxsus vakili Stiv Uitkoff Erondan kelgan dastlabki 10 bandlik taklifni “halokat” deb atab, muzokaralarni to‘xtatish darajasiga yetdi. Shundan so‘ng Pokiston, Misr va Turkiya tashqi ishlar vazirlari ishga tushib, tomonlar o‘rtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf etishga urinishdi. Dushanba kuniga kelib, ikki haftalik o‘t ochishni to‘xtatish haqidagi yangilangan variant Vashington tomonidan maʼqullandi.
Trampning kutilmagan qarori
7 aprel kuni Trampning Truth Social tarmog‘idagi posti eʼlon qilinishidan oldin Oq uyda haqiqiy sarosima hukm surardi. Urush tarafdorlari prezidentni kelishuvni rad etishga undardi. Hatto Tramp bilan bir soat oldin gaplashganlar ham u hujumga buyruq beradi deb o‘ylashgandi. Biroq, Tramp Pokiston bosh vaziri va feldmarshali bilan aloqaga chiqib, Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochish evaziga dedlaynini kechiktirishga rozi bo‘ldi.
Mo‘rt tinchlik: Navbatdagi qadam — 10 aprel
Endilikda ikki davlat rasmiy muloqot boshlashga tayyorgarlik ko‘rmoqda. 10 aprel kuni boshlanishi kutilayotgan keng qamrovli muzokaralarda AQSH delegatsiyasiga vitse-prezident Jey Di Vens rahbarlik qiladi. Vens bu sulhni «juda mo‘rt» deb atab, Eron ichida hali ham kelishuvga qarshi kuchlar borligidan ogohlantirmoqda.
Yaqin Sharqdagi qurolli mojaro to‘liq to‘xtadimi yoki bu shunchaki «bo‘ron oldidagi sukunat»mi — buni yaqin kunlardagi muzokaralar natijasi ko‘rsatadi.
Aziz o‘quvchilar, sizningcha, Tramp va Eron rahbariyati o‘rtasidagi bu kelishuv uzoq muddatli tinchlikka olib keladimi? Jey Di Vens boshchiligidagi muzokaralardan nimalarni kutyapsiz?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
