Jahon energiya bozoridagi vaziyat kutilmagan burilishlar bilan davom etmoqda. AQSH maʼmuriyati Rossiya nefti va neft mahsulotlari savdosi bo‘yicha joriy etilgan istisnolar muddatini uzaytirishga qaror қилди. Zamin.uz xalqaro nashrlar maʼlumotlariga tayanib, ushbu qarorning sabablari va oqibatlarini tahlil qiladi.
Litsenziya muddati 16 maygacha uzaytirildi
Reuters agentligining xabar berishicha, Vashington tankerlarga yuklab bo‘lingan Rossiya xom ashyosini sotish bo‘yicha ruxsatnoma muddatini 16 maygacha uzaytirishga qaror qildi. Qizig‘i shundaki, bundan sal avval AQSH Moliya vaziri Skott Bessent bunday imtiyozlar boshqa berilmasligini qatʼiy taʼkidlagan edi. Biroq bozordagi vaziyat Oq uyni o‘z pozitsiyasini qayta ko‘rib chiqishga majbur qilgan ko‘rinadi.
Neft narxi va Eron omili
Eslatib o‘tamiz, Rossiya nefti uchun birinchi yengilliklar shu yilning 13 martida berilgan edi. Bunga Yaqin Sharqda, xususan, Eronda boshlangan qurolli to‘qnashuvlar oqibatida energiya tashuvchilar narxining keskin ko‘tarilishi sabab bo‘lgan. O‘shanda Bessent bu chorani «vaqtinchalik va tor doiradagi tadbir» deb atab, Moskva bundan katta foyda ko‘rmasligini aytgandi.
Milliardlab dollarlik foyda: XEA va NYT tahlili
Ammo raqamlar boshqacha manzarani ko‘rsatmoqda. The New York Times nashrining yozishicha, sanksiyalarning yumshatilishi natijasida Rossiya neft savdosidan har kuni qo‘shimcha 100 million dollardan ortiq mablag‘ topmoqda.
Xalqaro energetika agentligi (XEA) maʼlumotlari esa yana-da hayratlanarli:
- Fevral oyi: Tushumlar pastroq bo‘lgan.
- Mart oyi: Neft eksportidan tushgan daromad qariyb ikki baravar oshib, 19 milliard dollarga yetgan.
«Soya floti» va Tramp maʼmuriyatining rejasi
Donald Tramp maʼmuriyati sanksiyalarni yumshatish orqali jahon bozoridagi neft narxlarini muvozanatlashtirishni (pasaytirishni) ko‘zlagan edi. Biroq kutilgan natijaga erishilmadi. Buning asosiy sababi sifatida Rossiyaning «soya floti» ko‘rsatilmoqda. Rossiya neftining katta qismi xalqaro cheklovlarni chetlab o‘tib, maxsus tankerlarda tashilayotgani bozordagi rasmiy narx mexanizmi ishlashiga to‘sqinlik qilmoqda.
Aziz mushtariylar, sizningcha, AQSHning bu qarori jahon bozorida benzin va yoqilg‘i narxlari tushishiga yordam beradimi? Yoki bu shunchaki vaqtinchalik siyosiy manyovrmi?
Dunyo iqtisodiyoti va energetika bozoridagi eng muhim yangiliklarni Zamin.uz saytida kuzatib boring.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
