Yevrosiyo makonidagi siyosiy jarayonlar va xalqaro iqtisodiy ittifoqlar atrofidagi bahslar yangi pallada qizg‘in tus olmoqda. Joriy yilning 29 may kuni Qozog‘iston poytaxti Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi (YEOII) oliy sammiti doirasida Belarus Respublikasi rahbari Aleksandr Lukashenko Armaniston hukumati va xalqiga qarata ancha jiddiy va shov-shuvli bayonot bilan chiqish qildi.
U Yerevan rasmiylarini G‘arb bilan yaqinlashish siyosatida nihoyatda vazimin bo‘lishga undadi. Sahifamizdan uzoqlashmang, Belarus rahbarining arman xalqiga yo‘llagan murojaati, Ukraina inqirozi bilan o‘tkazilgan parallellar va Yerevanning bunga nisbatan rasmiy javobi tafsilotlari bilan sizni batafsil tanishtiramiz!
«Xudo saqlasin, Ukraina ssenariysi takrorlanmasin»
«Pul Pervogo» Telegram-kanali xabariga ko‘ra, Aleksandr Lukashenko sammitdagi nutqi davomida Armaniston fuqarolarini har bir qadamni yetti o‘lchab bir kesishga, ya’ni «juda ehtiyotkor bo‘lishga» da’vat etgan.
U o‘z xavotirlarini quyidagi omillar bilan asoslashga harakat qildi:
Tarixiy saboq: Belarus yetakchisi qo‘shni Ukrainada sodir bo‘lgan dahshatli qonli voqealar va siyosiy inqiroz aynan mana shunday — Yevropa bilan ortiqcha yaqinlashish shiorlari ostida boshlanganini eslatib o‘tdi.
Mavqelar uyg‘unligi: Lukashenko bu borada Rossiya prezidenti Vladimir Putinning qarashlarini to‘liq qo‘llab-quvvatlashini namoyish etdi. Ma’lumki, Putin ham Ostonadagi matbuot anjumanida Kiyevdagi siyosiy bo‘hronlarning tub ildizi Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish istagi bilan bog‘liq ekanini ta’kidlagan edi.
Aleksandr Lukashenko arman saylovchilarini Yevropa Ittifoqi bilan munosabatlarni rivojlantirishdan oldin oqibatini chuqur mulohaza qilishga chaqirib, shunday dedi: «Men ularni faqat mana shu narsa ustida jiddiy o‘ylab ko‘rishga chaqiryapman. Agar xalq o‘z xohish-irodasini erkin bildirsa, biz bu qarorni baribir qabul qilamiz».
Yerevanning munosabati: Ikki o‘t orasidagi tanlov
Armaniston hukumati esa bunday keskin bayonotlar fonida vaziyatni yumshatishga va muvozanatni saqlashga harakat qilmoqda. Sammit doirasida Armaniston bosh vaziri o‘rinbosari Mger Grigoryan jurnalistlarning «Yevropa Ittifoqi yoki YEOII — mamlakat qay birini tanlaydi?» mazmunidagi savoliga ancha ehtiyotkorlik bilan javob qaytardi.
Rasmiy pozitsiya: «Bu masala kun tartibiga hali rasman va jiddiy qo‘yilgani yo‘q. Agar shunday holat yuz bersa, albatta, aniq muhokamalar tashkil etiladi. Zarur bo‘lgan taqdirda barcha xavf-xatarlar va ehtimoliy oqibatlar chuqur tahlil qilinadi. Hozircha esa biz bunday ikki tomonlama ssenariyni ko‘rib chiqayotganimiz yo‘q», — dedi Mger Grigoryan.
Referendum talabi va iqtisodiy xavflar
Ta’kidlash lozimki, bundan sal avvalroq YEOIIga a’zo davlatlar yetakchilari qo‘shma bayonot e’lon qilib, Armanistondan ushbu masalaga nuqta qo‘yishni — Yevropa Ittifoqiga qo‘shilish yoki YEOII tarkibida qolish borasida umumxalq referendumini o‘tkazishni so‘rashgan edi.
Ayni paytda ushbu yirik iqtisodiy tuzilma tarkibi quyidagi davlatlardan iborat:
Ittifoq a’zolari | Vladimir Putinning Yerevanga oid bayonoti |
Rossiya Belarus Qozog‘iston Qirg‘iziston Armaniston | Kreml rahbari Vladimir Putin agar Yerevan ittifoq tarkibidan chiqishga uzil-kesil qaror qabul qiladigan bo‘lsa, bu qadam Armaniston uchun juda og‘ir va jiddiy iqtisodiy oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkinligidan ochiqchasiga ogohlantirgan. |
Xullas, Armanistonning geosiyosiy tanlovi mintaqadagi yirik siyosiy o‘yinchilar diqqat markazida turibdi. Vaziyatning keyingi rivoji qay ko‘rinish olishini vaqt ko‘rsatadi.
Markaziy Osiyo va jahon siyosati maydonidagi eng qiziqarli, ishonchli hamda qaynoq yangiliklarni biz bilan kuzatishda davom eting, aziz o‘quvchilar! Sahifamizdan uzoqlashmang!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
