Yaqin Sharq: Isroil va «Hizbulloh» o‘t ochishni to‘xtatish kelishuviga erishdi
Yaqin Sharqdagi keskinlikni yumshatish yo‘lida muhim siyosiy siljish kuzatildi. AQSH va Qatar vositachiligida olib borilgan ko‘p tomonlama muzokaralar natijasida Isroil hamda Livanning «Hizbulloh» harakati o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvga erishdi.
Xalqaro kuzatuvchilar ushbu sulhni mintaqadagi yirik urush olovini o‘chirish va Vashington-Tehron munosabatlarini tartibga solish yo‘lidagi dastlabki jiddiy qadam sifatida baholamoqda.
Sulh xronologiyasi va asosiy voqealar
Vaziyatning rivojlanish zanjiri oxirgi kunlarda quyidagicha ko‘rinish oldi:
Sana | Voqea tafsiloti |
17 iyun | AQSH va Eron o‘rtasida barcha frontlarda o‘t ochishni zudlik bilan to‘xtatishni ko‘zda tutuvchi masofaviy anglashuv memorandumi imzolandi. |
19 iyun | Isroil va «Hizbulloh» kunning ikkinchi yarmidan boshlab o‘t ochishni to‘xtatish rejimiga rozilik bildirdi. Shveysariyadagi AQSH-Eron uchrashuvi esa Livandagi to‘qnashuvlar sababli qoldirildi. |
Keyingi 60 kun | Tomonlar o‘zaro anglashuv asosida yakuniy tinchlik kelishuvini ishlab chiqishi lozim bo‘lgan muhim palla. |
Kelishuv shartlari va yerdagi real vaziyat
Sulh kuchga kirgan bo‘lsa-da, front chizig‘ida to‘liq xotirjamlik kuzatilayotgani yo‘q. Vaziyatning muhim jihatlari quyidagicha:
Mudofaa armiyasining mavqei: Sulhga qaramay, Isroil mudofaa armiyasi (SAHAL) Livanning janubiy hududlarida o‘z pozitsiyalarini saqlab qoladi.
Isroil pozitsiyasi:
«Agar ”Hizbulloh” hujum qilmasa, biz ham harbiy harakatlarni davom ettirmaymiz». — Yuqori lavozimli Isroil rasmiysi.
Ilk soatlardagi to‘qnashuvlar: Livan manbalari sulh boshlangan birinchi soat ichida Isroil tomonidan 10 dan ortiq havo zarbasi berilgani va dron hujumi oqibatida ikki kishi halok bo‘lganini da’vo qilmoqda. Isroil esa bu ayblovlarni rad etib, kelishuv buzilmaganini ta’kidlamoqda.
Katta siyosat: Vashington, Tehron va Tramp omili
Livandagi bu sulh ortida AQSH va Eron o‘rtasidagi yirik geosiyosiy savdo turibdi. «Hizbulloh» vakili Hasan Fadlallaning so‘zlariga ko‘ra, Eron AQSH bilan muzokaralarni davom ettirish uchun Livan frontida o‘t ochishni to‘xtatishni asosiy shart qilib qo‘ygan.
Hozirda vaziyat ikki tomonlama kutish rejimiga o‘tgan:
Tehron pozitsiyasi: Eron Tomonlar anglashuv memorandumining keyingi bosqichiga o‘tishdan oldin AQSH va’dalarining amaliy ijrosini ko‘rishni istamoqda.
Donald Tramp munosabati: Shveysariyadagi uchrashuv qoldirilganidan so‘ng, Tramp Eron rahbariyatini tanqid ostiga oldi va keyingi 60 kunlik jarayon qanday kechishini faqat Vashington belgilashini qat’iy ohangda bildirdi.
Ayni paytda ushbu 60 kunlik muhlat mintaqada mustahkam tinchlik o‘rnatilishi yoki to‘qnashuvlarning yangi kuch bilan avj olishini belgilab beruvchi hal qiluvchi davr bo‘ladi. Vaziyat rivojini kuzatishda davom etamiz.
Izohlar 0
…